Bestuurdersaansprakelijkheid

Rechtspersonen hebben rechten en verplichtingen. Zij hebben ook een eigen afgescheiden vermogen. Een rechtspersoon kan echter zelf geen (feitelijke) handelingen verrichten. Om die handelingen te verrichten wordt veelal een bestuur, dan wel een bestuurder aangesteld. Wanneer is een bestuurder aansprakelijk voor de handelingen die hij verricht namens de vennootschap?

Allereerst moet er onderscheid gemaakt worden tussen interne en externe aansprakelijkheid. Interne aansprakelijkheid is de aansprakelijkheid van de bestuurder jegens de vennootschap. Externe aansprakelijkheid is de aansprakelijkheid van de bestuurder jegens derden, bijvoorbeeld schuldeisers.

Interne aansprakelijkheid
Bestuurders van een rechtspersoon zijn gehouden tot een behoorlijke vervulling van de hen opgedragen taak. Indien er sprake is van een onzorgvuldige taakvervulling kan de bestuurder door de rechtspersoon persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor zijn handelen.

Een onzorgvuldige taakvervulling door de bestuurder wordt niet zo maar aangenomen. Er moet dan sprake zijn van een ernstig verwijt. Wanneer er sprak is van een ernstig verwijt, is moeilijk te zeggen en hangt af van de omstandigheden van het geval. Van belang zijn onder andere de aard van de door de rechtspersoon uitgeoefende activiteiten, de in het algemeen daaruit voortvloeiende risico?s, de eventueel voor het bestuur geldende richtlijnen en de gegevens waarover de bestuurder beschikt of behoorde te beschikken ten tijde van de aan hem verweten beslissingen of gedragingen. Uit de jurisprudentie en literatuur is op te maken dat er sprake van onbehoorlijke taakvervulling, indien:

- een bestuurder zich niet houdt aan wettelijke bepalingen en/of de statuten,
- de bestuurder zijn eigen belangen boven die van de rechtspersoon stelt,
- onnodige financi?le risico?s neemt,
- niet de benodigde verzekeringen afsluit,
- (financi?le) middelen aan de vennootschap onttrekt.

Externe aansprakelijkheid
In het geval van externe aansprakelijkheid, wordt de bestuurder aangesproken door derden, bijvoorbeeld schuldeisers. De derde heeft een overeenkomst met de vennootschap, en door de bestuurder direct aan te spreken breekt de derde door de vennootschap heen direct door naar de bestuurder. Aan deze doorbraak zijn strenge eisen gesteld. Beslissend is of de bestuurder persoonlijk onrechtmatig heeft gehandeld. Niet elke gemaakte fout leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid. De Hoge Raad heeft beslist dat een bestuurder die een rechtspersoon een verbintenis laat aangaan, terwijl hij wist of redelijkerwijze behoorde te begrijpen dat de rechtspersoon niet, of niet binnen een redelijke termijn, aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen en geen verhaal zou kunnen bieden, een onrechtmatige daad pleegt jegens de derde. Het betreft wetenschap ten tijde van het aangaan van de verplichtingen.

Indien de curator in een faillissement namens de crediteuren een actie uit onrechtmatige daad tegen de bestuurder instelt, laat dit onverlet de mogelijkheid dat individuele crediteuren een actie uit onrechtmatige daad jegens een bestuurder instellen.

Bestuurdersaansprakelijkheid blijft een lastig onderdeel van het ondernemen. Alhoewel het niet snel wordt aangenomen, kan het grote (financi?le en soms strafrechtelijke) gevolgen hebben voor een bestuurder. Wees erop voorbereid en kom tijdig advies vragen.


Twitter Facebook Linkedin Email
rssfeed


Terug naar alle weblogs.