Zakelijk | Ondernemingsraad

Ondernemingsraad 

Deeltijd-WW, collectieve ontslagen, salaris inleveren, vakantiedagen inleveren, afschaffen van de bonusregeling: allemaal mogelijke maatregelen van werkgevers vanwege de economische crisis. Maatregelen die vrijwel steeds in overleg met vakbonden en/of ondernemingsraad (moeten) worden genomen. Betrokkenheid en inbreng van de ondernemingsraad (OR), als vertegenwoordiger van de groep werknemers binnen de onderneming, is nu eens te meer van belang.

Belang van de OR

De – leden van – OR heeft rechten. Dat blijkt wel uit de rechtspaak. Ons advies aan elke OR is daarvan ook serieus gebruik te maken. De werkgever kan overigens ook zijn voordeel doen met een OR die op serieuze wijze gebruik maakt van de mogelijkheden die de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) biedt. Immers, een beleidsvoornemen van de werkgever dat gesteund wordt door de OR, heeft daarmee draagvlak in de onderneming zodat implementatie van bijvoorbeeld voornoemde impopulaire maatregelen eenvoudiger is.

Adviesrecht

De OR heeft er recht op in een vroeg stadium op de hoogte te worden gebracht van belangrijke beslissingen die de ondernemer wil nemen. De OR mag over een groot aantal – kortweg – financieel-economische en bedrijfsorganisatorische voornemens van de ondernemer, advies uitbrengen. Van belang is dat de OR in haar advies ook daadwerkelijk alle eventuele bezwaren opneemt. Het is volgens de rechtspraak namelijk niet mogelijk dat de OR in een latere procedure bij de rechter (de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam – OK – is bevoegd) nog nieuwe bezwaren naar voren brengt. 

In de huidige tijd wordt ook steeds vaker gesproken over sociaal plannen. Vaak stelt een werkgever in overleg met de vakbond(en) een sociaal plan op. De OR heeft echter wel degelijk ook recht van spreken over een sociaal plan. De OR en de werkgever dienen hier beide alert op te zijn.

Instemmingsrecht

In tijden van economische crisis zijn er werkgevers die voorstellen een bonusregeling of lease-autoregeling af te schaffen. Ten aanzien van dat soort voorgenomen besluiten die zien op het sociale beleid in de onderneming, heeft de OR instemmingsrecht (artikel 27 WOR). Als de OR weigert in te stemmen met een wijziging of intrekking van zo’n regeling kan de ondernemer via een procedure bij de kantonrechter alsnog instemming afdwingen. Maar ook de OR kan naar de kantonrechter als de ondernemer handelt in strijd met de WOR door bijvoorbeeld zo’n regeling af te schaffen zonder de OR eerst te raadplegen.

Overige procesbevoegdheid OR

Buiten de hiervoor genoemde en in de WOR omschreven gevallen, is er in de rechtspraak aanvaard dat de OR daarnaast ook een zelfstandige procesbevoegdheid heeft. Die heeft de OR als dat in het belang is van een doelmatige vervulling van de taak van de OR. Zo kan gedacht worden aan een situatie waarbij de OR ten behoeve van de werknemers nakoming vordert van afspraken die in het kader van een adviesaanvraag zijn gemaakt. Ook heeft de OR bijvoorbeeld een eigen procesbevoegdheid in het kader van de jaarrekeningprocedure.

Kosten OR-werk

De OR kan dus in een procedure terecht komen, maar kan ook zelf een procedure starten, bij de OK in Amsterdam of via de bedrijfscommissie bij de kantonrechter. Hierbij geldt dat de kosten van de OR voor het inschakelen van een juridisch adviseur onder omstandigheden door de ondernemer zullen worden betaald.

Wilt u als OR of als werkgever meer informatie over het advies- en instemmingsrecht van de ondernemingsraad in een concrete zaak, neemt u dan contact op met Koen Vermeulen.