25 november 2022
Nederland heeft onvoldoende woningen. Het tekort wordt dagelijks groter, onder meer door de ongecontroleerde instroom van asielzoekers. Maar er is meer aan de hand.
Halverwege de jaren negentig werden de woningcorporaties in Nederland verzelfstandigd. De overheid wilde de bouw van woningen overlaten aan de markt en corporaties moesten zich inrichten als marktpartijen. Dat laatste gebeurde met succes. Woningcorporaties werden projectontwikkelaars.
Omdat de winsten bij deze voormalige overheidsorganen opliepen, besloot de overheid om die door middel van de verhuurderheffing af te romen. Met als gevolg dat de corporaties geen geld meer hadden om huizen te bouwen en er een tekort ontstond. Inmiddels is de verhuurderheffing opgedoekt, maar het leed is al geschied. Minister De Jonge luidde vorige jaar de noodklok en kondigde aan 900.000 nieuwe woningen te zullen bouwen. De rechter stak al snel een stokje voor de ambitieuze plannen, want deze bleken strijdig met Europese stikstofregels te zijn.
Als gevolg van de oorlog in Oekraïne stijgen de prijzen van energie en bouwmaterialen. Bouwprojecten worden daarom grotendeels afgeblazen. De minister bedacht een volgend plan. Om de toegang tot de huurmarkt te verbeteren, wil hij de liberalisatiegrens verhogen. Gevolg: de laatste investeerders in nieuwbouwprojecten trekken zich nu ook terug. Bij lagere huurinkomsten kunnen zij hun plannen immers niet meer rond rekenen.
Op lokaal niveau wordt er ook flink aangemodderd. Om de leefbaarheid in Den Haag te beschermen werd vastgoedondernemers verboden om woningen te verkameren en om huizen te splitsen. De huisjesmelkers moesten worden aangepakt! Ook door deze plannen haalde de rechter echter een streep. Zij zijn veel te rigoureus. Wethouders Balster ziet inmiddels ook in dat zijn aanpak een averechts effect heeft. De woningsplitsingen in Den Haag zijn teruggevallen van honderdveertig naar drie per jaar. Terwijl er méér woningen moeten komen, worden het er juist minder.
De ‘huisjesmelkers’ waarnaar gewezen wordt, zijn trouwens vaak lokale ondernemers die een pensioen trachten op te bouwen door te beleggen in vastgoed. Zij zoeken nu andere wegen, want met alle overheidsmaatregelen is de lol er inmiddels wel af. Wat de huurders in Den Haag ervoor terugkrijgen? De Deutsche Bank als huisbaas. Middels het vehikel DWS bezit deze bank inmiddels tweeduizend woningen in onze stad.
Terwijl er steeds meer mensen Nederland binnenkomen, is de bouw van nieuwe woningen volledig gestagneerd. Alle plannen lopen in de soep en wij draaien in cirkels rond. Cirkels van onvermogen.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem bij juridische vragen direct contact met ons op.
De column “Cirkels” is geschreven voor Den Haag Centraal. Raymond de Mooij schrijft hier maandelijks over wat hij meemaakt in zijn praktijk.
