Paritas creditorum – Gelijkheid van schuldeisers
In een faillissement geldt het beginsel van gelijkheid van schuldeisers. Door te verrekenen kan een schuldeiser echter een voorrangspositie in het faillissement creëren, nu de schuldeiser zichzelf bevoordeelt.
Wanneer mag u verrekenen?
Op grond van artikel 53 Faillissementswet mag een partij die zowel schuldeiser als schuldenaar is van een gefailleerde, in bepaalde gevallen verrekenen. Dit geeft de schuldeiser van de gefailleerde een voordeel, nu door verrekening de vordering wordt voldaan. Voldoende is dat de schuld en de vordering beide reeds bestonden ten tijde van de faillietverklaring, of voortvloeien uit handelingen die voor de faillietverklaring met de gefailleerde zijn verricht. Is dit niet het geval, dan is verrekening niet mogelijk.
Verrekenen door het overnemen van een schuld van een derde?
Mocht u geen vordering hebben op uw schuldeiser, maar wel het faillissement van deze schuldeiser zien aankomen, dan kan de gedachte opkomen om een vordering op die schuldeiser over te nemen van een derde, om vervolgens over te gaan tot verrekenen. Op deze manier heeft u een verrekeningsmogelijkheid gecreëerd, waardoor de later gefailleerde geen vordering meer heeft op u.
Om dit te voorkomen, bepaalt artikel 54 Faillissementswet dat degene die een schuld aan de gefailleerde of een vordering op de gefailleerde vóór de faillietverklaring van een derde heeft overgenomen, niet bevoegd is tot verrekening, indien hij bij de overneming niet te goeder trouw heeft gehandeld. De na faillietverklaring overgenomen schulden kunnen überhaupt niet worden verrekend.
Artikel 54 Faillissementswet beoogd verrekening uit te sluiten wanneer een schuld van een derde wordt overgenomen met het doel om een verrekeningsmogelijkheid te creëren. De positie van de schuldeiser van gefailleerde wordt in dat geval immers op ongerechtvaardigde wijze verbetert. Het beschermt derhalve de gelijkheid van schuldeisers.
Wanneer te goeder trouw?
Iemand is niet te goeder trouw, als hij bij de overneming wist dat de later gefailleerde in een zodanige toestand verkeerde dat zijn faillietverklaring was te verwachten. Ook degene die niet weet, maar wel behoort te weten dat de schuldenaar in een zodanige toestand verkeert dat een faillissement te verwachten is, is niet te goeder trouw.
Bij de beoordeling hiervan dienen alle omstandigheden van het geval in aanmerking te worden genomen.
Gevolgen onbevoegde verrekening
Het gevolg van een onbevoegde verrekening is dat de schuld en de vordering blijven bestaan, de verrekening vindt niet plaats. De vordering van de schuldeiser op gefailleerde kan ter verificatie worden ingediend in het faillissement, en de vordering van gefailleerde op de schuldenaar kan door de boedel worden geïncasseerd. Dit waarborgt de gelijke behandeling van alle schuldeisers.
Praktisch tips
Heeft u als ondernemer te maken met een failliete klant, leverancier of zakenpartner? Let dan op het volgende:
- Ga na of de vordering en schuld al bestonden vóór faillissement, of voortvloeien uit handelingen die voor de faillietverklaring met de gefailleerde zijn verricht: alleen dan mag u verrekenen.
- Leg alles vast: zorg voor duidelijke administratie van uw vorderingen, betalingen en gemaakte afspraken. Dit voorkomt discussie achteraf.
- Laat u niet verleiden tot constructies: een vordering van een derde overnemen om te kunnen verrekenen kan u juist in de problemen brengen.
Meer informatie
Verrekening is een krachtig instrument. De faillissementswet biedt ruimte voor verrekening, maar wel onder bepaalde voorwaarden. Heeft u te maken met een failliete wederpartij of twijfelt u of u mag verrekenen? Neem dan gerust contact met mij, of een van de andere specialisten van GMW advocaten, op om te bespreken wat de mogelijkheden zijn.