Bibob, dat ruimt lekker op!

Burgemeester Cohen van Amsterdam wil in postcodegebied 1012, ook wel bekend als De Wallen, in tien jaar de ‘ranzigheid’ uitbannen. Met een streng middel – de Bibob-regelgeving – boekt de gemeente goede successen. Maar streng is niet altijd rechtvaardig. Zeker niet met Bibob in de hand.

Ethisch sausje

In zijn opiniestuk van woensdag 11 juni 2008 schrijft de huisjurist van het NRC Handelsblad, Frank Kuitenbrouwer, dat de Amsterdamse ambities verder gaan dan een klassieke ‘veegactie’. Hij meent dat de toepassing van de Wet Bibob is afgedwaald van zijn oorspronkelijke bedoeling: de grote misdaad aanpakken. Het heeft een “ethisch sausje” gekregen. Typerend is volgens Kuitenbrouwer het gebruik van termen als “ranzigheid”. Daar is Bibob niet voor bedoeld, zoals Cohens’ eigen PvdA in 2001 afdoende duidelijk heeft gemaakt in de Tweede Kamer. Kuitenbrouwer slaat daarmee de spijker op zijn kop.

In de gierput

In mijn opiniestuk Bibob, op het schild of in de gierput, door de NRC-redactie gepubliceerd op donderdag 12 juni 2008 op nrc.nl, onderschrijf ik de analyse van Kuitenbrouwer en voeg daar praktijkervaringen aan toe. Ook burgemeester Cohen zag aanleiding te reageren, in het NRC Handelsblad van 20 juni 2008. Uiteraard strooct zijn analyse met de Amsterdamse Bibob-inzet. Helaas ziet hij de magere bewijslast en onzorgvuldigheden als “spookverhalen”. De praktijkervaringen logenstraffen dat, al moet ik zeggen dat ik geen Amsterdamse ongeregeldheden ben tegen gekomen. Zijn oproep om daar transparantie in aan te brengen, ondersteun ik. Of het dan ook allemaal spookverhalen zullen blijken of échte kritiekpunten, komt dan aan het licht. Ook daar zal een preventieve werking vanuit gaan: zowel het Landelijk Bureau Bibob als de gemeentelijke Bibob-ambtenaren zullen niet snel terugvallen op een flinterdunne onderbouwing.

Reflectie

Transparantie alleen zal lang niet voldoende zijn. Het wordt tijd voor een volwaardige herijking van de Bibob-praktijk. Dat wordt hoogtijd, nu de minister van BZK recent heeft aangegeven de Nederlandse Bibob successen in Europa te willen uitventen. Een pas op de plaats en wat (zelf)reflectie zou haar beter sieren.