Naar een zorgeloos Bibob-gebruik

Ik kom terug op mijn weblog van 25 juli 2008 waarin ik de zorgeloosheid van burgemeester Cohen over de Bibob-toepassingen in zijn stad bespreek.

Ik schreef dat hij de gesignaleerde onzorgvuldigheden als “spookverhalen” afdeed. Berichtgeving in het NJCM-bulletin van september/october 2008 deed mij de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 21 maart 2008 in een Bibobzaak van het stadsdeel Amsterdam Centrum van de gemeente Amsterdam (AWB 06/976 WW44) opzoeken. Hoe zorgeloos kan een burgemeester zijn?

Gierput

In mijn opiniestuk “Bibob, op het schild of in de gierput“, door de NRC-redactie gepubliceerd op donderdag 12 juni 2008 op nrc.nl, haal ik de soms graatmagere onderbouwing van landelijke Bibob-adviezen aan. Waaronder het gebruik van krantenartikelen en internetpublicaties ter onderbouwing van een crimogene context. Kwesties die het meestal niet tot de bestuursrechter halen omdat veel bestuursorganen al dan niet na interventie van de advocaat van direct betrokkenen een stokje steken voor het gebruik van mager onderbouwde adviezen. Des te opvallender is het dat juist in Amsterdam met een relatief groot ambtelijk Bibob-bureau de zeeffunctie niet goed lijkt te werken.

Don Quichot

Zoals de vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha een kudde schapen aanziet voor een leger, wist het Landelijk Bureau Bibob hardnekkig vage bronnen te gebruiken om negatieve connotaties tot grotere proporties op te blazen. De rechtbank Amsterdam stelt daar paal en perk aan en oordeelt dat de weigering van een bouwvergunning niet op grond van het door het Landelijk Bureau Bibob uitgebrachte advies had mogen worden gebaseerd. Bureau Bibob had de ernstige mate van gevaar dat de bouwvergunning gebruikt zal worden om geld wit te wassen, grotendeels gebaseerd op een aantal (internationale) krantenartikelen. Omdat de betrouwbaarheid en relevantie van de (internationale) krantenartikelen niet met zekerheid is vast te stellen, kan daaraan naar het oordeel van de rechtbank geen betekenis worden toegekend zolang die betrouwbaarheid niet op enigerlei wijze wordt bevestigd. Aan informatie uit (internationale) krantenartikelen kan slechts betekenis worden toegekend, indien sprake is van een combinatie met andere, soortgelijke informatie, die overtuigend en duidelijk is, afkomstig is uit officiële bronnen en direct is terug te voeren op de direct betrokkene. De overige informatie die ten grondslag is gelegd aan het Bibob-advies is volgens de rechtbank onvoldoende concreet en overtuigend om te dienen als een bevestiging van de informatie uit de (internationale) krantenartikelen.

Spookverhalen?

Ik schreef eerder al dat de oproep van Cohen om meer transparantie aan te brengen, aan het licht zal brengen of sprake is van spookverhalen of échte kritiekpunten. De uitspraak van de rechtbank Amsterdam is ook in dat kader een duidelijk stap vooruit: de kans is klein dat het Landelijk Bureau Bibob of gemeentelijke Bibob-ambtenaren nog zullen terugvallen op een flinterdunne onderbouwing.