De rechten van de fotograaf

Het werk van fotografen wordt beschermd door het auteursrecht. Een uitzondering valt wellicht soms te maken voor foto`s waarbij geen creatieve input van de fotograaf betrokken is geweest, maar dat is bij hoge uitzondering het geval.

Verveelvoudigen en openbaar maken

De rechten van de fotograaf zijn neergelegd in de auteurswet. De auteurswet geeft aan de fotograaf het recht te beslissen wat er met zijn foto gebeurt. Dat zal zijn het recht de foto te verveelvoudigen en openbaar te maken. Maar er is meer.

Persoonlijkheidsrechten

Naast het recht te beslissen wat er met de foto`s gebeurt heeft de fotograaf ook zogenaamde persoonlijkheidsrechten. Dit zijn de rechten van de fotograaf die ook na overdracht van het auteursrecht aanwezig blijven. Het gaat hierbij om de volgende rechten: a. het recht zich te verzetten tegen openbaarmaking van het werk zonder vermelding van zijn naam of andere aanduiding als maker, tenzij het verzet zou zijn in strijd met de redelijkheid; b. het recht zich te verzetten tegen de openbaarmaking van het werk onder een andere naam dan de zijne, alsmede tegen het aanbrengen van enige wijziging in de benaming van het werk of in de aanduiding van de maker, voor zover deze op of in het werk voorkomen, dan wel in verband daarmede zijn openbaar gemaakt; c. het recht zich te verzetten tegen elke andere wijziging in het werk, tenzij deze wijziging van zodanige aard is, dat het verzet zou zijn in strijd met de redelijkheid; d. het recht zich te verzetten tegen elke misvorming, verminking of andere aantasting van het werk, welke nadeel zou kunnen toebrengen aan de eer of de naam van de maker of aan zijn waarde in deze hoedanigheid. Van het recht onder a kan door de fotograaf afstand worden gedaan. Van de rechten onder b en c ook voor zover het wijzigingen in het werk of in de benaming daarvan betreft. Het recht zich te verzetten tegen misvorming, verminking of andere aantasting van het werk kan niet worden uitgesloten. Of sprake is van een ontoelaatbare aantasting kan echter wel een van discussie zijn omdat tevens wordt beoordeeld of door de misvorming, verminking of andere aantasting nadeel aan de reputatie van de fotograaf is aangebracht. Ook over de inhoud van de begrippen misvormingen, verminkingen en andere aantastingen kan natuurlijk uitvoerig worden gediscussieerd. Indien geen afstand is gedaan van het recht verzet aan te tekenen tegen wijzigingen, zal in ieder individueel geval beoordeeld moeten worden of de fotograaf zich in alle redelijkheid kan verzetten tegen de wijziging. Bepaalde kleine wijzigingen kunnen in bepaalde context zijn toegestaan. Denk bijvoorbeeld aan het (minimaal) bijsnijden van een foto voor publicatie in een krantenartikel.

Auteursrechtinbreuk

Zodra een fotograaf constateert dat zijn foto zonder toestemming wordt gebruikt, kan daartegen worden opgetreden. Bij het gebruik van foto`s op internet kan het zeer lastig zijn de betreffende foto verwijderd te krijgen. Dit probleem doet zich voornamelijk voor indien de inbreuk anoniem geschiedt op een website die wordt gehost door een buitenlandse provider. Het zal dan doorgaans moeilijk zijn de betreffende provider te achterhalen en als dat lukt, zal het daadwerkelijk verwijderd krijgen van foto wel enige voeten in aarde hebben. Het optreden tegen inbreuken op Nederlandse websites is doorgaans eenvoudiger.

Werkwijze bij inbreuk

Bij een geconstateerde inbreuk zal allereerst de inbreukmakende partij een brief ontvangen waarin in de eerste plaats wordt gesommeerd nog langer gebruik te maken van de betreffende foto. In die brief zal in de meeste gevallen tevens worden verzocht om betaling van een schadevergoeding. Die schade zal in ieder geval bestaan uit gederfde winst bestaande uit het mislopen van honorarium. In het geval geen naam bij de foto is vermeld of de foto is gewijzigd, wordt ook daarvoor schadevergoeding gevorderd. Tevens zal aanspraak worden gemaakt op vergoeding voor de kosten van juridische bijstand. De brief gaat vergezeld van een “onthoudingsverklaring” waarin de inbreukmaker dient te verklaren in de toekomst geen inbreuk te zullen maken op de auteursrechten van de fotograaf op straffe van een boete. Indien aan de sommatiebrief geen gevolg wordt gegeven, zal een procedure kunnen worden gestart bij de rechtbank. Het voordeel van procedures waarbij het gaat om een schending van auteusrechten is dat ook aanspraak kan worden gemaakt op vergoeding van de volledige proceskosten, dus ook het honorarium dat aan de advocaat is betaald. Als de zaak wordt gewonnen wordt de fotograaf dus volledig schadeloosgesteld.

Meer informatie

Voor meer informatie over dit onderwerp of indien u gebruik wenst te maken van onze diensten, kunt u contact opnemen met de sectie Onderneming & Insolventie. Zie ook