Juridische en economische kernverschillen
Bij operational lease staat het gebruik van het leaseobject centraal. De lessor (leasemaatschappij) blijft zowel juridisch als economisch eigenaar van het object. Dit betekent dat de lessor het restwaarderisico draagt, evenals de risico’s van waardevermindering, schade, diefstal en onderhoud. De lessee (gebruiker) betaalt een vergoeding voor het gebruik gedurende een bepaalde periode, waarna het object doorgaans wordt teruggegeven aan de lessor. Er is meestal geen intentie tot eigendomsoverdracht aan het einde van de looptijd, hoewel soms een koopoptie tegen marktwaarde wordt geboden.
Financial lease daarentegen is primair een financieringsvorm. De lessor financiert het leaseobject en stelt dit ter beschikking aan de lessee, die gedurende de looptijd de financiering, vermeerderd met rente en winst, in termijnen terugbetaalt. Het economisch risico van het object ligt bij de lessee: deze draagt dus het risico van waardevermindering, slijtage, schade en tenietgaan. Vaak is er aan het einde van de looptijd een koopoptie, meestal tegen een relatief lage prijs, waardoor de lessee uiteindelijk eigenaar kan worden van het object. Ook als de juridische eigendom bij de lessor blijft (bijvoorbeeld via een eigendomsvoorbehoud of pandrecht), wordt het object economisch en boekhoudkundig aan de lessee toegerekend.
Risicoverdeling
Het belangrijkste onderscheid tussen beide leasevormen is de verdeling van het economisch risico:
Bij operational lease ligt het risico van waardevermindering, onderhoud, schade en restwaarde bij de lessor. De lessee betaalt voor het gebruik en heeft geen belang bij de restwaarde van het object.
Bij financial lease ligt het economisch risico bij de lessee. Dit betekent dat waardevermindering, onderhoud en andere lasten voor rekening van de lessee komen. De lessee kan het object ook op de balans activeren en afschrijven.
Boekhoudkundige en fiscale behandeling
De boekhoudkundige verwerking verschilt wezenlijk:
Bij operational lease blijft het object op de balans van de lessor staan. De lessee verwerkt de gebruiksvergoeding/leasebetalingen als kosten in de winst- en verliesrekening. Dit heeft gevolgen voor de solvabiliteit en investeringsaftrek van de onderneming.
Bij financial lease wordt het object op de balans van de lessee geactiveerd. De lessee schrijft het object af en neemt de verplichting tot betaling van de leasetermijnen als schuld op. Dit kan gunstig zijn voor de fiscale investeringsaftrek en de afschrijving, maar verhoogt de balanswaarde en beïnvloedt de solvabiliteit.
Praktische implicaties voor bedrijfsfinanciering
Ook de praktische implicaties in het kader van bedrijfsfinanciering, verschillen.
Operational lease is aantrekkelijk voor bedrijven die flexibiliteit wensen, geen restwaarderisico willen lopen en geen grote investeringen willen doen. Het kan geschikt zijn voor bedrijfsmiddelen met een korte gebruiksduur of snelle technologische veroudering, zoals auto’s, computers en machines.
Financial lease kan geschikt zijn voor bedrijven die het object langdurig willen gebruiken en uiteindelijk eigenaar willen worden. Het biedt de mogelijkheid tot 100% financiering van het object, zonder directe kapitaaluitgave en is aantrekkelijk voor activa met een lange economische levensduur.
Juridische kwalificatie en toepasselijke wetgeving
Lessor en lessee zijn er niet door een overeenkomst alleen met naam te duiden.
De inhoud en de feitelijke uitvoering van de leaseovereenkomst (en dus of er sprake is van operational of financial lease) is van groot belang voor de kwalificatie en de vraag welke wettelijke bepalingen en bescherming toepasselijk zijn. Het Burgerlijk Wetboek kent immers geen specifieke definitie van lease.
Operational lease wordt vrijwel unaniem als huur aangemerkt (art. 7:201 BW), terwijl financial lease vaak als huurkoop (art. 7A:1576h BW) of als een bijzondere financieringsovereenkomst wordt gekwalificeerd.
Overwegingen die een rechter hierbij maakt hebben onder andere te maken met economische strekking en feitelijke uitvoering. Staat financiering centraal en betaalt de lessee de volledige investering terug, dan is eigenlijk altijd sprake van financial lease. Staat gebruik centraal en draagt de lessor het economisch risico, dan is het operational lease. Belangrijk is dus wie het economisch risico draagt, of er een koopoptie is, en of de lessor eigenaar blijft na afloop van het leasecontract.
Een goede duiding!
Het is dus voor ondernemingen belangrijk om, gezien de implicaties de inhoud van een leaseovereenkomst goed tot zich te nemen alvorens die te tekenen. De gevolgen kunnen immers groot zijn.
Praktische tips voor ondernemers bij het kiezen tussen operational en financial lease
- Bepaal vooraf uw doel: wilt u flexibiliteit en ontzorging, of juist uiteindelijk eigenaar worden van het bedrijfsmiddel?
- Kijk verder dan het maandbedrag: let op onderhoud, verzekeringen, restwaarde en kosten bij tussentijdse beëindiging.
- Check het effect op uw balans: financial lease kan uw solvabiliteit en financieringsruimte bij banken beïnvloeden.
- Let op de looptijd versus gebruiksduur: stem de leaseperiode af op hoe lang u het object daadwerkelijk nodig heeft.
- Lees de koopoptie goed en let op de bijbehorende risico’s en verplichtingen.
Binnen GMW is alle expertise in huis om u voor vragen over leaseovereenkomsten en bedrijfsfinancieringen bij te staan. Neem gerust contact met ons op.
