10 augustus 2020

De positie van stiefkinderen in het erfrecht (deel I)

Door Sieta Autar-Matawlie

Mede door het toegenomen aantal echtscheidingen komen steeds vaker ‘samengestelde gezinnen’ voor, waardoor erfgenamen en executeurs bij het regelen en verdelen van de erfenis te maken krijgen met stiefkinderen en stiefouders.

Stiefkinderen hebben een bijzondere positie in het erfrecht. Het komt regelmatig voor dat een vader van één of meerdere kinderen na een echtscheiding een nieuwe partner vindt en hertrouwt. Die nieuwe partner kan even goed eigen kinderen hebben. Die kinderen zijn in dat geval stiefkinderen van de (stief)vader.

Geen testament

Als de stiefvader besluit om geen testament te maken, of daar niet aan toe is gekomen, erven de stiefkinderen niet van hun stiefvader. Immers, indien er geen testament voorhanden is, geldt het wettelijk erfrecht. De wet bepaalt dan dat slechts de echtgeno(o)t(e) en eigen kinderen erfgenaam zijn (en vervolgens andere bloedverwanten volgens een getrapt systeem).

Wel een testament

Met een testament kan de stiefvader hier verandering in brengen. Hij heeft een aantal opties. Zo kan hij de stiefkinderen ‘betrekken in de wettelijke verdeling’. Daardoor komen de stiefkinderen op gelijke voet te staan met de eigen kinderen. De wettelijke verdeling houdt in dat de gehele nalatenschap overgaat op de langstlevende echtgenoot. De kinderen – en nu dus ook de stiefkinderen – krijgen ieder een vordering op de langstlevende echtgenoot ter grootte van hun erfdeel, maar die vordering is pas opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende echtgenoot.

Daarnaast kan de stiefvader er voor kiezen om de stiefkinderen niet te betrekken in de verdeling, maar in zijn testament eenvoudigweg te benoemen als erfgenaam. De stiefkinderen krijgen dan dezelfde positie als de eigen kinderen en erven rechtstreeks hun erfdeel. Het erfdeel is in principe even groot als dat van de eigen kinderen, tenzij de stiefvader anders heeft bepaald in zijn testament.

Ten slotte kan de stiefvader in zijn testament bepalen dat de stiefkinderen een ‘legaat’ toekomt, dat wil zeggen, hij kent de stiefkinderen specifiek aangewezen goederen of een vast geldbedrag toe.

Wilsrechten

Een stiefkind dat bij testament in de wettelijke verdeling is betrokken, kan ook bijzondere rechten verkrijgen. Zo kan een stiefkind dat een vordering heeft gekregen op de langstlevende echtgenoot, die pas opeisbaar is bij het overlijden van die echtgenoot, zekerheid krijgen voor voldoening (betaling) van die vordering. Die zekerheid kan hij krijgen, door de eigendom van bepaalde goederen alvast aan hem te laten overdragen, terwijl de echtgenoot die goederen alleen maar mag gebruiken. De echtgenoot krijgt dan het vruchtgebruik van de goederen.

De positie van stiefkinderen in het erfrecht is bijzonder en complex. Een testament kan bovendien de nodige afwijkingen van de wettelijke regels bevatten. Laat u daarom goed informeren en adviseren door onze erfrechtspecialisten.

 

 

Sieta Autar-Matawlie

Advocaat/associate partner/estate planner/executeur

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

4 december 2025

Wat als een testament nooit wordt ondertekend — telt de wil van de overledene dan nog?

Een testament biedt de mogelijkheid om af te wijken van de standaardregels van het erfrecht, ook wel het versterfrecht genoemd. Wie zijn nalatenschap anders wil regelen dan de wet voorschrijft, moet daarvoor langs de notaris. Pas wanneer een testament officieel ten overstaan van de notaris is getekend en door de notaris is gepasseerd, is het juridisch geldig. Maar wat als die ondertekening nooit plaatsvindt? Kan een concepttestament dan toch leidend zijn?

Lees meer

Lees meer over

18 november 2025

Ik ben onterfd, waar heb ik recht op?

Wanneer u wordt geconfronteerd met een onterving, kan dat emotionele én juridische vragen oproepen. U vraagt zich bijvoorbeeld af of u helemaal geen aanspraak meer kunt maken op een deel van de erfenis. Het antwoord naar Nederlands recht is kort gezegd: nee. In bepaalde gevallen behoudt u alsnog een wettelijk recht op een deel van de erfenis, ook als u bent onterfd. Hoe dit zit, wordt hieronder uitgelegd.

Lees meer

Lees meer over

30 september 2025

Wat gebeurt er met uw vermogen als uw partner overlijdt? En welke rechten heeft u dan als langstlevende?

Het is geen prettig onderwerp, maar wel een belangrijk: wat gebeurt er met uw gezamenlijke bezittingen als uw partner komt te overlijden? Bent u automatisch goed beschermd, of moet u zelf stappen zetten om uw positie veilig te stellen? In deze blog leest u wat de wet regelt voor de langstlevende echtgenoot en waar u op moet letten om onaangename verrassingen te voorkomen.

Lees meer

Lees meer over

2 juli 2025

Hoe voorkom je dat een erfenis bij de partner van je kind komt?

Bij het opstellen van een testament wordt nagedacht over hoe de erfenis wordt verdeeld. Dit wordt vastgelegd. Een wens die daarbij kan spelen, is dat je niet wilt dat jouw toekomstige erfenis bij de partner van jouw kind terechtkomt.

Lees meer

Lees meer over

2 juni 2025

De legitieme portie én verwerping van een nalatenschap

Wanneer iemand een nalatenschap verwerpt, betekent dit normaal gesproken dat hij of zij afstand doet van alle aanspraken, inclusief de legitieme portie.

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen