2 maart 2021
Het bedrijf verkeert in zwaar weer, de ondernemer is getrouwd en wil privé niet geraakt worden door een mogelijk faillissement.
De ondernemer denkt de oplossing te vinden in het veranderen van huwelijkse voorwaarden. Hij niets meer, alles op naam van de andere echtgenoot. Dan is het oppassen geblazen.
Stel dat de ondernemer de huwelijksvoorwaarden zo wijzigt dat er een zogenaamde koude uitsluiting ontstaat: er is dan geen (vermogensrechtelijke) gemeenschap tussen de echtgenoten. Bij een faillissement van de ondernemer blijven vermogen en/of inkomen van de ander buiten schot. Althans, dat is de bedoeling.
Wat nu als de curator vindt dat bezittingen van de failliete ondernemer verdwenen zijn (deze zijn naar de vrouw gegaan) waardoor schuldeisers benadeeld worden in hun verhaalspositie? De curator komt dan om de hoek kijken. Deze kan eisen dat dit vermogen teruggaat naar de failliete ondernemer en alsnog ten goede komt aan de faillissementsboedel.
Over zo’n situatie heeft de rechtbank Rotterdam heeft op 9 december 2020 een uitspraak gedaan ( ECLI:NL:RBROT:2020:13001). Man en vrouw waren getrouwd in gemeenschap van inboedel. Dat is overigens niet hetzelfde als gemeenschap van goederen. De man voorzag dat zijn onderneming het niet zou redden. Nog snel wijzigden zij via een notaris hun huwelijksvoorwaarden naar een koude uitsluiting. De bezittingen van de man kwamen daardoor toe aan de vrouw, zonder daar een vergoeding voor te betalen. De man had juridisch gezien daardoor niets meer. Vervolgens werd de man failliet verklaard. De fanatieke curator ging op jacht naar voormalige bezittingen van de man om daarmee de schuldeisers van de man te kunnen betalen. Toen de curator doorhad dat de huwelijksvoorwaarden waren veranderd, vernietigde de curator de rechtshandeling van de man en vrouw die had geleid tot de wijziging van de huwelijksvoorwaarden. Volgens de curator was sprake van faillissementspauliana. De man maakte bezwaar tegen de vernietiging, maar dat mocht uiteindelijk niet baten. De rechtbank gaf de curator gelijk.
Door de vernietiging van de rechtshandeling (bij de man en de vrouw was dat het wijzigen van de huwelijksvoorwaarden) moesten de reeds verrichtte prestaties door de vrouw worden teruggegeven. De man kreeg zijn bezettingen terug, waardoor de bezittingen uiteindelijk alsnog in de boedel van het faillissement van de man vielen.
Voor de faillissementspauliana op grond van art. 42 Fw moet het gaan om:
Ad a) Het wijziging van de huwelijksvoorwaarden is een rechtshandelingen is onverplicht als er geen wettelijke of verbintenisrechtelijke verplichting tussen de echtgenoten bestond voor de wijziging van de huwelijksvoorwaarden.
Ad b) Schuldeisers worden benadeeld door de wijziging van de huwelijksvoorwaarden als daardoor bij faillissement minder uitgekeerd kan worden aan de crediteuren
Ad c) Van wetenschap van benadeling is sprake als ten tijde van wijziging van de huwelijksvoorwaarden voor de later failliet verklaarde partij met redelijke mate van zekerheid het faillissement en het tekort in de boedel te voorzien was. Daar was in de zaak van de rechtbank Rotterdam sprake van omdat de man al financiële problemen had toen hij met zijn vrouw de huwelijksvoorwaarden liet veranderen.
Een getrouwde ondernemer met een bedrijf in zwaar moet goed oppassen bij het veranderen van huwelijksvoorwaarden. Vraag tijdig advies en onderzoek alternatieven.
Bij GMW advocaten staan gespecialiseerde familierecht- en ondernemingsrechtadvocaten klaar voor juridische bijstand. Mail of bel: Antoine de Werd (a.dewerd@gmw.nl – 06-54340499) of Martijn Dellebeke (m.dellebeke@gmw.nl) – 06-42317728)
