19 januari 2018

Terugkomen op het aanvaarden of verwerpen van een erfenis

Door Sieta Autar-Matawlie

De erfgenaam die bij testament is benoemd, of bij gebrek aan een testament, op grond van de wet erfgenaam is, zal zich moeten beraden op de vraag of hij of zij al dan niet de lusten en lasten uit de erfenis op zich wil nemen.

De uiteindelijke keuze kan ingrijpende gevolgen hebben, en het is niet eenvoudig op een gemaakte keuze terug te komen.

Welke opties heeft de erfgenaam?

De erfgenaam heeft kortweg drie opties. Hij kan de erfenis verwerpen, beneficiair aanvaarden of zuiver aanvaarden.

Indien hij verwerpt, heeft de verwerping terugwerkende kracht en wordt aangenomen dat hij nooit erfgenaam is geweest. Beneficiair aanvaarden houdt in dat de erfgenaam niet met privévermogen aansprakelijk zal zijn, mocht op een later moment blijken dat de erfenis meer schulden dan baten omvat. Bij zuivere aanvaarding worden zowel de baten als de schulden aanvaard, en is de erfgenaam dus wel met eigen vermogen aansprakelijk voor schulden in de nalatenschap, als de baten niet toereikend zijn om die te voldoen.

Kan de erfgenaam na aanvaarding alsnog verwerpen?

Het is goed mogelijk dat een erfgenaam de erfenis (zuiver) heeft aanvaard, maar er al snel achter komt, dat er toch meer, grotere of andere schulden deel uitmaken van de nalatenschap dan hij had verwacht. Het is dan niet mogelijk de nalatenschap alsnog te verwerpen. Wel is het dan soms mogelijk de zuivere aanvaarding om te zetten in een beneficiaire aanvaarding. Dat is het geval wanneer je als erfgenaam geconfronteerd wordt met een onverwachte schuld, bijvoorbeeld wanneer (achteraf) blijkt dat er een schadevergoeding moet worden betaald door onrechtmatig handelen van de erflater tijdens diens leven. Van de erfgenamen wordt wel verwacht dat zij enig onderzoek hebben gedaan, voordat wordt aanvaard. Een schuld is dus niet zomaar ‘onverwacht’.

Kan de erfgenaam na verwerping nog aanvaarden?

Het uitgangspunt is dat de keuze voor verwerping van de nalatenschap onherroepelijk is. Toch kan een erfgenaam aanvoeren dat hij op het moment van verwerpen ‘wilsonbekwaam’ was en de verwerping daarmee ‘nietig’ moet worden verklaard. De erfgenaam moet dan wel aantonen dat zijn geestesvermogen ten tijde van de keuze tot verwerping zodanig was verstoord dat hij niet in staat is geweest zijn wil te bepalen en verklaren. Te denken valt aan medisch vastgestelde psychische stoornissen of klachten die de beslissingen van de erfgenaam hebben beïnvloed.

Wees dus bedacht op de verstrekkende gevolgen die een keuze voor aanvaarding of verwerping kan hebben. Het is niet onmogelijk een eerder gemaakte keuze ongedaan te maken, maar er is wel heel wat voor nodig om dat te kunnen realiseren. Laat u daarom tijdig adviseren door een erfrechtspecialist.

Heeft u een vraag over uw erfenis? Neem gerust contact met mij op.

>Download onze gratis whitepaper!<<
Wilt u meer advies over de de verdeling van de erfenis? Download onze gratis whitepaper. In deze whitepaper behandelen wij 7 veelvoorkomende problemen bij de verdeling van een erfenis.

Gerelateerde informatie

Erfrecht

Sieta Autar-Matawlie

Advocaat/associate partner/estate planner/executeur

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

4 december 2025

Wat als een testament nooit wordt ondertekend — telt de wil van de overledene dan nog?

Een testament biedt de mogelijkheid om af te wijken van de standaardregels van het erfrecht, ook wel het versterfrecht genoemd. Wie zijn nalatenschap anders wil regelen dan de wet voorschrijft, moet daarvoor langs de notaris. Pas wanneer een testament officieel ten overstaan van de notaris is getekend en door de notaris is gepasseerd, is het juridisch geldig. Maar wat als die ondertekening nooit plaatsvindt? Kan een concepttestament dan toch leidend zijn?

Lees meer

Lees meer over

18 november 2025

Ik ben onterfd, waar heb ik recht op?

Wanneer u wordt geconfronteerd met een onterving, kan dat emotionele én juridische vragen oproepen. U vraagt zich bijvoorbeeld af of u helemaal geen aanspraak meer kunt maken op een deel van de erfenis. Het antwoord naar Nederlands recht is kort gezegd: nee. In bepaalde gevallen behoudt u alsnog een wettelijk recht op een deel van de erfenis, ook als u bent onterfd. Hoe dit zit, wordt hieronder uitgelegd.

Lees meer

Lees meer over

30 september 2025

Wat gebeurt er met uw vermogen als uw partner overlijdt? En welke rechten heeft u dan als langstlevende?

Het is geen prettig onderwerp, maar wel een belangrijk: wat gebeurt er met uw gezamenlijke bezittingen als uw partner komt te overlijden? Bent u automatisch goed beschermd, of moet u zelf stappen zetten om uw positie veilig te stellen? In deze blog leest u wat de wet regelt voor de langstlevende echtgenoot en waar u op moet letten om onaangename verrassingen te voorkomen.

Lees meer

Lees meer over

2 juli 2025

Hoe voorkom je dat een erfenis bij de partner van je kind komt?

Bij het opstellen van een testament wordt nagedacht over hoe de erfenis wordt verdeeld. Dit wordt vastgelegd. Een wens die daarbij kan spelen, is dat je niet wilt dat jouw toekomstige erfenis bij de partner van jouw kind terechtkomt.

Lees meer

Lees meer over

2 juni 2025

De legitieme portie én verwerping van een nalatenschap

Wanneer iemand een nalatenschap verwerpt, betekent dit normaal gesproken dat hij of zij afstand doet van alle aanspraken, inclusief de legitieme portie.

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen