Wie erft uw auteursrecht en persoonlijkheidsrecht

Dit heeft een jury in Californië afgelopen dinsdag bepaald. Volgens de jury hebben beide heren delen van hun nummer Blurred Lines gekopieerd van Got to Give it Up van Marvin Gaye uit 1977. De erfgenamen (lees: kinderen) van Marvin Gaye bezitten de auteursrechten op dit nummer. Hoe zit het nou in Nederland met de vererving van auteursrechten en de persoonlijkheidsrechten? Eerst een korte inleiding wat auteursrechten en persoonlijkheidsrechten nu precies zijn. Het auteursrecht beschermt werken van letterkunde, wetenschap of kunst. Bijvoorbeeld boeken, films, schilderijen, muziek, games, foto’s en sieraden. Het auteursrecht helpt de auteur om zijn werk te beschermen tegen misbruik door derden. De maker van een werk bepaalt zelf hoe, waar en wanneer hij zijn werk openbaar maakt of verveelvoudigt. Het auteursrecht voorkomt dat anderen met dit werk aan de haal gaan. Het auteursrecht ontstaat automatisch op het moment dat de maker het werkt maakt. De auteur hoeft daarvoor niets aan te vragen of te registreren. Het is verstandig dit wel te doen. Auteurs en uitvoerend kunstenaars krijgen op grond van de wet auteursrechten op hun werk of prestatie. Met deze auteursrechten kan men bepalen hoe het werk of de prestatie wordt beheerd. Het draait met name om de openbaarmaking en verveelvoudiging. De auteur en kunstenaar kunnen een vergoeding eisen voor ieder gebruik van hun werk door derden. Naast auteursrechten zijn er persoonlijkheidsrechten. Tussen de maker en zijn werk bestaat een nauwe, persoonlijke band. De reputatie van de auteur wordt door zijn (kunst)werk(en) bepaald. De Auteurswet geeft bijzondere rechten die deze reputatie beschermen: de zogenaamde persoonlijkheidsrechten. Deze rechten houden in dat de maker van het werk bezwaar kan maken als zijn werk bijvoorbeeld onder een andere naam dan zijn eigen naam wordt uitgegeven. Ook kan de maker optreden als zijn werk door anderen wordt verminkt of aangetast. Bovendien kan de maker zich verzetten tegen andere wijzigingen die in het werk worden aangebracht, maar dat alleen als het verzet niet in strijd is met de redelijkheid.

Vererving van auteursrechten en persoonlijkheidsrechten

Het auteursrecht blijft ook na het overlijden voortduren. Wat moet je als auteur of uitvoerend kunstenaar hiervoor regelen? De auteur of kunstenaar bezit het auteurs- en persoonlijkheidsrecht zolang hij leeft. Zeventig jaar na het overlijden vervallen de auteurs- en persoonlijkheidsrechten. Het auteursrecht gaat bij overlijden automatisch over op de erfgenamen. Als de auteur geen testament heeft gemaakt, zijn dit de erfgenamen die de wet aanwijst. Door een testament op te laten stellen, kan de auteur zelf bepalen wie zijn auteursrecht erft. De auteur heeft daarin alle vrijheid. In tegenstelling tot auteursrechten gaan persoonlijkheidsrechten bij overlijden niet automatisch volgens de wet over op de erfgenamen. Hiervoor is een testament of een codicil vereist. Zoals eerder geschreven bepaalt de auteur of kunstenaar ter zake van de persoonlijkheidsrechten in zijn testament wie zijn erfgenamen zullen worden. Indien de auteur of kunstenaar niets regelt, vervallen de persoonlijkheidsrechten na zijn overlijden. Overigens hoeft degene aan wie de auteur de persoonlijkheidsrechten toekent, niet dezelfde persoon te zijn als de erfgenaam die het auteursrecht krijgt. Auteurs en uitvoerend kunstenaars: zorg dat u regelt aan wie uw auteurs- en persoonlijkheidsrechten toekomen na overlijden. Wij adviseren u graag over een testament en/of codicil. Deze weblog is geschreven in nauwe samenwerking met Bianca Kok-Beekhuizen, legal assistant van de sectie familie- en erfrecht.