WHOA werkt om faillissement van levensvatbare bedrijven te voorkomen, maar bereikt MKB-bedrijven minder goed.

29 februari 2024

WHOA werkt om faillissement van levensvatbare bedrijven te voorkomen, maar bereikt MKB-bedrijven minder goed

Door Christiaan Mensink

In opdracht van de Tweede Kamer, heeft een gezamenlijk onderzoeksteam van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Leiden de WHOA geëvalueerd, drie jaar na de inwerkingtreding van de wet.

Uit het onderzoek, waar GMW advocaten aan heeft meegewerkt, blijkt dat de WHOA in grote lijnen doet wat de wet moet doen: de faillietverklaring van levensvatbare bedrijven voorkomen. Wel constateren de onderzoekers dat vooral het kleinbedrijf minder goed wordt bereikt. Onbekendheid met de WHOA speelt een rol, maar ook de kosten van een WHOA-procedure.

De WHOA werkt

De onderzoekers concluderen dat de Wet Homologatie Onderhands Akkoord werkt zoals de wetgever bedoelde: de wet versterkt het reorganiserend vermogen van ondernemingen. Ook de ondersteunende voorzieningen van de WHOA, zoals de afkoelingsperiode, functioneren naar behoren. Intussen lijken ook minnelijke akkoorden, die buiten de rechter om tot stand komen, in opkomst. De WHOA is dan een de stok achter de deur’, waardoor schuldeisers eerder meewerken aan een akkoord. Maar de onderzoekers zien ook WHOA-trajecten waarin schuldeisers zich juist stug opstellen.

WHOA bereikt beperkt kleinere bedrijven

De bedoeling van de wetgever was om de WHOA ook geschikt te laten zijn voor het midden- en kleinbedrijf (MKB), maar dat blijkt in de praktijk niet het geval. Vooral kleinere ondernemers zijn niet bekend met de WHOA, en grijpen bij financiële problemen vaak te laat in. Ook de hoge kosten van een WHOA-traject via de rechtbank – en de hoge griffierechten van € 6.717,- per vennootschap– spelen voor kleine ondernemers een rol. De kosten voor juridisch en financieel advies voor de voorbereiding en de uitvoering van het traject kunnen ook oplopen, met name vanwege de onbekendheid van de WHOA, waardoor er veel tijd en geld gaat zitten in het goed informeren en betrekken van de schuldeisers. De onderzoekers pleiten dan ook voor verlaging van de griffierechten en betere informatievoorziening.

Onderzoek geeft tussenstand

Sinds de invoering van de WHOA, zijn er volgens de onderzoekers enkele tientallen WHOA-akkoorden tot stand gekomen. De evaluatie komt daarom eigenlijk te vroeg; waarschijnlijk zijn nog niet alle knelpunten aan de oppervlakte gekomen. De WHOA is een volledig nieuwe procedure die in de praktijk nog verder vorm moet krijgen. De onderzoekers bevelen dan ook aan om over ongeveer vijf jaar een vervolgonderzoek te doen. Ook de economische effecten van de WHOA kunnen dan nader worden bekeken, zoals de bijdrage aan het behoud van werkgelegenheid.

GMW advocaten

GMW advocaten heeft ruime ervaring met de WHOA, en is intussen bij zo’n vijftien WHOA-akkoorden betrokken geweest. Vooral als adviseur die namens de onderneming het akkoord aanbiedt en bekrachtiging ervan verzoekt aan de rechtbank. En bij grote, complexe akkoorden van concerns, als bij kleine WHOA-trajecten van MKB-bedrijven. Het WHOA-team van GMW advocaten maakt de WHOA wel bereikbaar voor MKB-ondernemingen. Doordat de advocaten van GMW, als een van de meest ervaren WHOA-advocaten van Nederland, weten wat zij doen en hoe zij een akkoord moeten opstellen dat redelijk en aanvaardbaar is voor alle betrokken schuldeisers, lukt het vaak om zonder tussenkomst van de rechter tot een akkoord te komen met 100% instemming.

Meer informatie

Heeft u een vraag over de WHOA of een andere juridische vraag? Neem dan direct contact met ons op.

Links en downloads:

Persbericht Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC)

WODC-onderzoeksrapport

Samenvatting van het WODC-rapport

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

3 februari 2026

Verrekening en faillissement: wat mag wél en wat niet?  

Verrekening is een juridisch middel waarbij twee partijen die elkaar iets verschuldigd zijn, hun vorderingen en schulden tegen elkaar kunnen wegstrepen. Dit is in een gewone handelsrelatie in beginsel geen probleem. Zodra er sprake is van een faillissement, gelden er echter andere spelregels.

Lees meer

Lees meer over

19 november 2025

Bestuurder, maar geen beleidsbepaler van de vennootschap: blijf alert!

In veel vennootschappen wordt het beleid niet door alle bestuurders gezamenlijk bepaald. Soms heeft één bestuurder de overhand, vanwege ervaring, senioriteit of simpelweg een dominante persoonlijkheid. In andere gevallen wordt het beleid zelfs bepaald door een derde die niet als statutair bestuurder staat ingeschreven.

Lees meer

Lees meer over

4 november 2025

Nieuwe wet overgang van onderneming bij faillissement (WOVOF): gevolgen voor werknemers en doorstarters

Een jaar geleden verscheen op onze website een blog over bescherming van personeel bij doorstart uit faillissement. Toen en ook nu een actueel thema, want de Wet Overgang Van Onderneming in Faillissement (WOVOF) komt eraan.

Lees meer

Lees meer over

26 mei 2025

Faillissement SneakerHype

Op 20 mei 2025 heeft de rechtbank Den Haag het faillissement uitgesproken van SneakerHype B.V. Mechteld van Veen-Oudenaarden is als curator aangesteld.

Lees meer

Lees meer over

16 mei 2025

WHOA updates

Met de Wet Homologatie Onderhands Akkoord kunnen ondernemingen die in de kern levensvatbaar zijn hun (te) hoge schuldenlast saneren in een akkoord met hun schuldeisers dat door de rechtbank wordt goedgekeurd, en zo een faillissement voorkomen. U leest hier de laatste WHOA updates.

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen