5 februari 2026
De rechtbank Overijssel heeft op 5 januari 2026 een huwelijk ongeldig verklaard, omdat de gegeven toespraak van de buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand voor één dag (hierna: “eendags-BABS”) tijdens de huwelijksceremonie niet voldeed aan de vereisten van het Burgerlijk Wetboek (hierna: “BW”). De toespraak was opgesteld met behulp van ChatGPT.
Deze uitspraak onderstreept dat het gebruik van artificiële intelligentie bij formele rechtshandelingen, zoals het sluiten van een huwelijk, verstrekkende juridische gevolgen kan hebben.
In 2025 verzocht een echtpaar een bekende om hun huwelijk te voltrekken als zogenoemde eendags-BABS. Met het oog op een informele invulling van de huwelijksceremonie heeft de eendags-BABS de huwelijksrede opgesteld met behulp van ChatGPT.
De gemeente signaleerde vervolgens dat mogelijk niet was voldaan aan de wettelijke vereisten voor een rechtsgeldig huwelijk en deed hiervan melding bij het Openbaar Ministerie. Op basis van de beschikbare informatie achtte het Openbaar Ministerie een rechterlijke beoordeling noodzakelijk.
Op grond van het Nederlandse recht gelden strikte vormvereisten voor het aangaan van een rechtsgeldig huwelijk. Artikel 1:67 BW bepaalt dat beide echtgenoten tijdens de huwelijksceremonie, in aanwezigheid van een ambtenaar van de burgerlijke stand en getuigen, moeten verklaren dat zij elkaar aannemen als echtgenoten en dat zij de wettelijke verplichtingen die uit het huwelijk voortvloeien getrouw zullen nakomen.
Een van de verplichtingen waarnaar artikel 1:67 BW verwijst, is vastgelegd in artikel 1:81 BW. Op grond van dit artikel zijn echtgenoten elkaar wederzijdse trouw, hulp en bijstand verschuldigd. Deze verplichtingen zijn fundamenteel voor het huwelijksrecht en werken door in verschillende rechtsgebieden, zoals het huwelijksvermogensrecht, het alimentatierecht en het erfrecht.
Rechtbank Overijssel oordeelde in deze zaak dat de verklaring die het bruidspaar tijdens de huwelijksceremonie heeft afgelegd, onvoldoende aanknopingspunten biedt om aan te nemen dat deze dezelfde strekking heeft als bedoeld in artikel 1:67 BW. Het gevolg is dat er geen huwelijk tussen het bruidspaar tot stand is gekomen.
Het ontbreken van een rechtsgeldig huwelijk kan ingrijpende gevolgen hebben. Zo kan dit gevolgen hebben voor de eigendomsverhoudingen, pensioenrechten, erfopvolging en andere rechten en verplichtingen die uit een huwelijk kunnen voortvloeien.
Hoewel veel stellen begrijpelijkerwijs veel aandacht besteden aan de locatie, de kleding en de sfeer van hun huwelijksdag, benadrukt deze uitspraak het belang van de juridische kant van het huwelijk. Creatieve of informele elementen mogen er niet toe leiden dat niet wordt voldaan aan de dwingendrechtelijke wettelijke vereisten.
Wilt u meer duidelijkheid over uw juridische positie in geval van een echtscheiding en de daarbij behorende rechtsgevolgen? GMW advocaten beschikt over gespecialiseerde advocaten in het familie- en erfrecht die u graag van deskundig juridisch advies voorzien.
