14 augustus 2019

Pensioenrecht is niet voor koekenbakkers, maar het gaat er wel over

Door Koen Vermeulen

De meeste werknemers hebben bij pensioen geen keuze: pensioen wordt opgebouwd bij het bedrijfstakpensioenfonds waaraan hun werkgever verplicht pensioenpremie moet afdragen.

De meeste werknemers hebben bij pensioen geen keuze: pensioen wordt opgebouwd bij het bedrijfstakpensioenfonds waaraan hun werkgever verplicht pensioenpremie moet afdragen. Dat lijkt overzichtelijk. Maar is een bron van onzekerheid en rechtszaken, omdat het soms onduidelijk is of bepaalde activiteiten of producten van een werkgever wel vallen onder een verplicht pensioenfonds.

Zo ook de vraag of een onderneming die poffertjes en pannenkoeken bakt, pensioenpremie moet betalen aan het Bedrijfstakpensioenfonds Zoetwaren (Bpf). De rechter in Rotterdam heeft daarbij recent moeten beoordelen of een pannenkoek een koek is. Wat volgt is een uitspraak die leest als een kookboek, en intussen wel gaat over een vordering van 8,5 miljoen euro aan achterstallige pensioenpremie.

Werkingssfeer pensioenfonds

Deze onderneming produceert sinds 1995 poffertjes en pannenkoeken en heeft een eigen pensioenregeling bij Aegon. Maar als het bakken van pannenkoeken zou vallen onder de werkingssfeer van het zogeheten verplichtstellingsbesluit van het Bpf Zoetwarenindustrie, dan geldt de verplichting om – met terugwerkende kracht – pensioenpremie aan dat Bpf te betalen. De vraag is dan altijd wat voor werkzaamheden de onderneming (hoofdzakelijk) verricht en hoe die passen binnen de definities van activiteiten, producten of werkzaamheden zoals die staan in dat verplichtstellingsbesluit.

Pannenkoek ≠ koek

De rechter moet in deze zaak de vraag beantwoorden of poffertjes en pannenkoeken kwalificeren als “koek” zoals genoemd in dat verplichtstellingsbesluit. Door het ontbreken van definities gaat de rechter te rade bij Van Dale, Wikipedia, een marktonderzoek onder consumenten en bij een bakkerijwetenschapper voor de vraag of pannenkoeken en poffertjes moeten worden gezien als koek. Het antwoord daarop is “nee”. Ook bespreekt de kantonrechter het verschil in ingrediënten tussen en bereiding van poffertjes en pannenkoeken enerzijds en koekjes anderzijds. Tot in detail bespreekt de kantonrechter de verhoudingen bloem, meel, eieren en suiker, de verschillen tussen deeg en beslag en het verschil in bakproces.

Via uitleg van de tekst stelt de kantonrechter daarmee vast dat pannenkoeken en poffertjes geen koek zijn en daarmee ook niet vergelijkbaar zijn. Het is maar dat u het weet!

Geen extensieve interpretatie werkingssfeer Bpf

Voor de kantonrechter is ook van belang dat het Bpf maar duidelijker had moeten zijn in de tekst van het verplichtstellingsbesluit wat precies onder koek moet worden verstaan, als daarmee ook pannenkoeken waren bedoeld. Immers de gevolgen voor een onderneming zijn groot: valt de onderneming wél onder het Bpf dan kost dat 8,5 miljoen euro aan pensioenpremie. En er lagen al enkele zogeheten verplichtstellingsonderzoeken waaruit bleek dat de onderneming niet bij Bpf Zoetwarenindustrie hoort, en dat had het Bpf aanvankelijk ook laten weten. De onderneming moet weten waar hij aan toe is en daarom is er geen plaats voor een extensieve interpretatie van het woord “koek”, aldus de rechter.

Juridische les

Naast deze kookles bevat de uitspraak opnieuw een belangrijke les voor ondernemers. En die is om te (laten) onderzoeken of de onderneming qua activiteiten, werkzaamheden, producten onder één van de verplicht gestelde bedrijfstakpensioenfondsen valt. Een goed moment daarvoor is voorafgaand aan het aangaan van een eigen verzekerde pensioenregeling en bij fusie of overname, of bij wijziging van de bedrijfsactiviteiten. Voor advies daarover kunt u terecht bij de specialisten pensioenrecht van GMW advocaten.

Koen Vermeulen

Advocaat/associate partner

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

14 september 2026

Racistische afbeeldingen in de groepsapp: ontslag op staande voet te zwaar

Rechtvaardigen racistische berichten in een privé-appgroep met collega's een ontslag op staande voet? Het Gerechtshof Den Haag vond van niet en uitte kritiek op de werkgever vanwege het gevolgde proces.

Lees meer

Lees meer over

7 september 2026

Ontslag door liegen over thuiswerken

Het onjuist registreren van een werklocatie kan een dringende reden opleveren voor ontslag op staande voet. Dat heeft de rechtbank Rotterdam niet lang geleden in een uitspraak bevestigd. De zaak in kwestie draaide om een werknemer van onlinebank Bunq. Tijdens een periode van drie maanden gaf hij 21 keer aan op kantoor in Rotterdam te werken, terwijl uit andere gegevens bleek dat hij daar niet aanwezig was.

Lees meer

Lees meer over

14 juli 2026

Versterking positie Europese ondernemingsraad

Veel multinationals met meerdere vestigingen in Europese landen hebben een Europese Ondernemingsraad (EOR). Op grond van de Europese richtlijn en de Nederlandse Wet op de Europese Ondernemingsraden hebben werknemers van zo’n multinationale onderneming medezeggenschapsrechten bij grensoverschrijdende besluiten van de onderneming, zoals bij verplaatsing van productie, herstructurering en reorganisaties.  Die Europese richtlijn is onlangs gewijzigd.

Lees meer

Lees meer over

26 mei 2026

Pensioencompensatie: een hot topic

Precies een jaar geleden schreef ik een blog over de gevolgen van ontslag voor het al dan niet krijgen van pensioencompensatie vanuit de pensioenuitvoerder.

Lees meer

Lees meer over

21 april 2026

Ontslag van werknemer bij langdurige arbeidsongeschiktheid

Als werkgever kunt u het dienstverband met een zieke werknemer beëindigen na 104 weken ziekte. Dit kan via een vaststellingsovereenkomst of met een ontslagvergunning van het UWV. Maar wanneer kunt u precies zo'n ontslagvergunning aanvragen?

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen