14 augustus 2019

Pensioenrecht is niet voor koekenbakkers, maar het gaat er wel over

Door Koen Vermeulen

De meeste werknemers hebben bij pensioen geen keuze: pensioen wordt opgebouwd bij het bedrijfstakpensioenfonds waaraan hun werkgever verplicht pensioenpremie moet afdragen.

De meeste werknemers hebben bij pensioen geen keuze: pensioen wordt opgebouwd bij het bedrijfstakpensioenfonds waaraan hun werkgever verplicht pensioenpremie moet afdragen. Dat lijkt overzichtelijk. Maar is een bron van onzekerheid en rechtszaken, omdat het soms onduidelijk is of bepaalde activiteiten of producten van een werkgever wel vallen onder een verplicht pensioenfonds.

Zo ook de vraag of een onderneming die poffertjes en pannenkoeken bakt, pensioenpremie moet betalen aan het Bedrijfstakpensioenfonds Zoetwaren (Bpf). De rechter in Rotterdam heeft daarbij recent moeten beoordelen of een pannenkoek een koek is. Wat volgt is een uitspraak die leest als een kookboek, en intussen wel gaat over een vordering van 8,5 miljoen euro aan achterstallige pensioenpremie.

Werkingssfeer pensioenfonds

Deze onderneming produceert sinds 1995 poffertjes en pannenkoeken en heeft een eigen pensioenregeling bij Aegon. Maar als het bakken van pannenkoeken zou vallen onder de werkingssfeer van het zogeheten verplichtstellingsbesluit van het Bpf Zoetwarenindustrie, dan geldt de verplichting om – met terugwerkende kracht – pensioenpremie aan dat Bpf te betalen. De vraag is dan altijd wat voor werkzaamheden de onderneming (hoofdzakelijk) verricht en hoe die passen binnen de definities van activiteiten, producten of werkzaamheden zoals die staan in dat verplichtstellingsbesluit.

Pannenkoek ≠ koek

De rechter moet in deze zaak de vraag beantwoorden of poffertjes en pannenkoeken kwalificeren als “koek” zoals genoemd in dat verplichtstellingsbesluit. Door het ontbreken van definities gaat de rechter te rade bij Van Dale, Wikipedia, een marktonderzoek onder consumenten en bij een bakkerijwetenschapper voor de vraag of pannenkoeken en poffertjes moeten worden gezien als koek. Het antwoord daarop is “nee”. Ook bespreekt de kantonrechter het verschil in ingrediënten tussen en bereiding van poffertjes en pannenkoeken enerzijds en koekjes anderzijds. Tot in detail bespreekt de kantonrechter de verhoudingen bloem, meel, eieren en suiker, de verschillen tussen deeg en beslag en het verschil in bakproces.

Via uitleg van de tekst stelt de kantonrechter daarmee vast dat pannenkoeken en poffertjes geen koek zijn en daarmee ook niet vergelijkbaar zijn. Het is maar dat u het weet!

Geen extensieve interpretatie werkingssfeer Bpf

Voor de kantonrechter is ook van belang dat het Bpf maar duidelijker had moeten zijn in de tekst van het verplichtstellingsbesluit wat precies onder koek moet worden verstaan, als daarmee ook pannenkoeken waren bedoeld. Immers de gevolgen voor een onderneming zijn groot: valt de onderneming wél onder het Bpf dan kost dat 8,5 miljoen euro aan pensioenpremie. En er lagen al enkele zogeheten verplichtstellingsonderzoeken waaruit bleek dat de onderneming niet bij Bpf Zoetwarenindustrie hoort, en dat had het Bpf aanvankelijk ook laten weten. De onderneming moet weten waar hij aan toe is en daarom is er geen plaats voor een extensieve interpretatie van het woord “koek”, aldus de rechter.

Juridische les

Naast deze kookles bevat de uitspraak opnieuw een belangrijke les voor ondernemers. En die is om te (laten) onderzoeken of de onderneming qua activiteiten, werkzaamheden, producten onder één van de verplicht gestelde bedrijfstakpensioenfondsen valt. Een goed moment daarvoor is voorafgaand aan het aangaan van een eigen verzekerde pensioenregeling en bij fusie of overname, of bij wijziging van de bedrijfsactiviteiten. Voor advies daarover kunt u terecht bij de specialisten pensioenrecht van GMW advocaten.

Koen Vermeulen

Advocaat/associate partner

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

21 april 2026

Ontslag van werknemer bij langdurige arbeidsongeschiktheid

Als werkgever kunt u het dienstverband met een zieke werknemer beëindigen na 104 weken ziekte. Dit kan via een vaststellingsovereenkomst of met een ontslagvergunning van het UWV. Maar wanneer kunt u precies zo'n ontslagvergunning aanvragen?

Lees meer

Lees meer over

13 april 2026

Vete rond verplichte scholing

Als het behalen van een diploma noodzakelijk is voor het uitoefenen van een functie en de werkgever deze scholing eist, stuurt en/of organiseert, is een studiekostenbeding nietig. De studiekosten hiervoor mag hij dan niet terugvorderen. Dit bleek onlangs weer in een rechtszaak.

Lees meer

Lees meer over

25 maart 2026

Conflict of functioneringsproblematiek?

Over een werknemer komen de nodige klachten binnen. De werknemer kan niet samenwerken met collega’s en in teams en ook met diverse, achtereenvolgende leidinggevenden kan de werknemer niet door één deur.

Lees meer

Lees meer over

18 maart 2026

Mag een werkgever een hond op het werk verbieden?

Werkgevers beschikken over het zogenoemde instructierecht. Dit betekent dat zij bevoegd zijn om eenzijdig instructies en voorschriften te geven aan werknemers over het verrichten van arbeid.

Lees meer

Lees meer over

11 februari 2026

Liefde op de werkvloer: grenzeloos?

Wat te doen als er door een liefdesrelatie tussen collega’s spanningen en problemen op de werkvloer ontstaan? Als het nadelige effecten heeft op de inhoud van het werk of de sfeer, mag de werkgever een liefdesrelatie tussen medewerkers dan verbieden, of daar grenzen aan stellen? Deze vragen komen regelmatig aan de orde in rechtszaken.

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen