24 maart 2022
Het is de angst van menig werkgever die een vaststellingsovereenkomst sluit: een werknemer die nog even snel wat bedrijfsdocumenten overzet naar de eigen privécomputer.
In een recente rechtszaak was deze casus aan de orde. Niet alleen had de werknemer de bedrijfsdocumenten gedownload naar de eigen computer, ook had zij deze documenten verwijderd van de bedrijfsserver. De werkgever deed een beroep op het geheimhoudingsbeding. Het daaraan gekoppelde boetebeding en vorderde een bedrag van €70.000,00 aan boetes van de werknemer.
In deze zaak was een vaststellingsovereenkomst met de werknemer overeengekomen teneinde haar arbeidsovereenkomst te beëindigen. Een van de voorwaarden in deze overeenkomst was dat het in de arbeidsovereenkomst overeengekomen geheimhoudingsbeding van kracht bleef. Ook na de afgesproken einddatum van de arbeidsovereenkomst. Zou de werknemer haar geheimhouding schenden, dan was hierop een boete gesteld. Toen de werknemer haar werklaptop en -telefoon ingeleverd had, ontdekte de werkgever dat de werknemer bedrijfsbestanden naar haar privécomputer had gedownload en van de bedrijfsserver had verwijderd. De werkgever sprak de werknemer aan wegens schending van het geheimhoudingsbeding.
De rechter oordeelt als volgt. Door het verwijderen van bedrijfsbestanden heeft de werknemer het geheimhoudingsbeding niet geschonden. Hierdoor is immers geen bedrijfsinformatie buiten de organisatie gebracht, aldus de rechter. De werknemer had op het moment van onderhandelen over de vaststellingsovereenkomst grote hoeveelheden bedrijfsbestanden naar haar privécomputer gedownload. Naar haar zeggen omdat dit misschien nog wel eens van pas zou komen in een toekomstige functie. Volgens de rechter levert dat wél een schending van het geheimhoudingsbeding op. Dat de gegevens niet gedeeld zijn met derden en dat de werknemer de gegevens niet meer in haar bezit had vanwege het crashen van haar computer, maakt dit voor de rechter niet anders.
Bovengenoemde uitspraak geeft ons twee belangrijke lessen mee. Ten eerste dat het verstandig kan zijn contractueel met de werknemer af te spreken (in de arbeidsovereenkomst, of het personeelshandboek) dat het verwijderen van bedrijfsbestanden van de server niet is toegestaan en indien wenselijk aan een overtreding hiervan een boete te koppelen. De tweede les is dat een werknemer die bedrijfsdocumenten naar zijn of haar eigen computer downloadt, daarmee een van toepassing zijnde geheimhoudingsbeding schendt. Ook als de werknemer er niets mee doet en deze documenten niet met derden deelt. Rekent u zich ten slotte niet rijk met een boetebeding, vaak matigt de rechter de opgelegde boete. Zo ook in de besproken zaak. Van de vordering van €70.000,00 hoefde de werknemer uiteindelijk (maar) €10.000,00 aan de werkgever te betalen.
Wilt u verzekeren dat uw werknemer zich houdt aan een geheimhoudingsbeding – of een ander beding, zoals een concurrentiebeding, relatiebeding of nevenwerkzaamhedenbeding ? Dan doet u er verstandig aan om met de werknemer overeen te komen dat de deze een boete verschuldigd is, als hij bepaalde voorschriften overtreedt.
Het boetebeding moet altijd schriftelijk overeengekomen zijn, zoals in de arbeidsovereenkomst. Ook moet duidelijk zijn op welke overtreding een boete opgelegd kan worden. En wat de hoogte van de boete dan is. Daarnaast moet de bestemming van de boete vermeld worden. De opbrengst van de boete kan bijvoorbeeld naar een goed doel gaan, of – als de werknemer meer dan het minimumloon verdient – dan mag het bedrag van de boete aan de werkgever toekomen. De hoogte van de boete en de bestemming is aan strenge regels gebonden als de werknemer het wettelijk minimumloon verdient.
Tenslotte stelt de wet de keuze om, als gevolg van de geschonden geheimhouding, de boete te innen of schadevergoeding te verzoeken. Let op, het is niet mogelijk om zowel de boete te innen als een schadevergoeding. Ook niet als het bedrag van de boete de schade niet volledig dekt. Een boetebeding dat zowel een boete oplegt als schadevergoeding eist bij een overtreding is – zoals in de uitspraak hierboven bepaald werd – geheel of gedeeltelijk ongeldig en enkel de schadevergoeding of de boete wordt dan toegekend.
Heeft u een vraag? Neemt u dan gerust contact met mij op.
Europees Hof van Justitie 9 december 2021, ECLI(verkort):987 & Rechtbank Rotterdam 7 maart 2014, ECLI(verkort):3470
Dit artikel verscheen eerder in Rendement.
