5 maart 2013
In een uitspraak van de Raad van State van 19 december 2012 is geoordeeld dat het toepassen van spoedeisende bestuursdwang bij een ontmanteling van een hennepkwekerij door de gemeente gerechtvaardigd was en dat de kosten die daarmee gepaard gingen voor rekening van de huurder kwamen.
In de Woningwet staat – kort gezegd – vermeld dat een ieder die een bouwwerk gebruikt er voor zorg dient te dragen dat als gevolg van het gebruiken van dat bouwwerk geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid mag ontstaan. Het gebruiken van een woning als hennepkwekerij is in strijd met het voorgaande. Indien zich zo’n situatie voordoet dient een bestuursorgaan handhavend op te treden. Een van de middelen die een bestuursorgaan voorhanden heeft om handhavend op te treden is het opleggen van een last onder dwangsom.
De vraag is alleen wanneer een bestuursorgaan gebruik mag maken van spoedeisende bestuursdwang. Op grond van de Algemene wet bestuursrecht is een bestuursorgaan bevoegd een last onder dwangsom op te leggen. In spoedeisende gevallen kan echter besloten worden bestuursdwang toe te passen zonder voorafgaande last en zelfs zonder schriftelijke beslissing tot toepassing van bestuursdwang. Met andere woorden, het bestuursorgaan treedt dan feitelijk direct op voordat je zelf enige waarschuwing vooraf hebt gekregen. Wel is het uiteraard zo dat een bestuursorgaan niet al te gemakkelijk dient aan te nemen dat een dergelijke situatie zich voordoet. In de jurisprudentie is echter wel een lijn te herkennen waarbij het gemakkelijker wordt indien sprake is van een ontmanteling van hennepkwekerijen. Deze worden namelijk in de regel als brandgevaarlijk aangemerkt. Wil een bestuursorgaan spoedeisende bestuursdwang toepassen dan dient er natuurlijk altijd sprake te zijn van een spoedeisend geval.
In onderhavige uitspraak stelde huurder zich op het standpunt dat de gemeente niet bevoegd was over te gaan tot spoedeisende bestuursdwang. Volgens de huurder was er geen sprake van een zodanige gevaarlijke en onveilige situatie dat het toepassen van spoedeisende bestuursdwang gerechtvaardigd was. Het bestuursorgaan had, volgens de huurder, haar in de gelegenheid moeten stellen de overtreding zelf te beëindigen. De Raad van State dacht hier uiteindelijk toch anders over. De Raad van State overweegt dat uit bevindingen van een toezichthouder van de gemeente en die van een fraudespecialist Van Stedin Netbeheer BV, alsmede uit foto’s in het dossier blijkt dat de wijze waarop de kwekerij is opgezet ernstig gevaar oplevert voor brand en elektrische schokken. Het feit dat niet op illegale wijze stroom werd afgetapt, zoals de huurder stelt, doet aan deze constateringen niet af. Ook de eventuele aanwezige deskundigheid van de huurder speelde geen rol.
In de ontbindingsprocedure bij de kantonrechter oordeelde deze dat geen sprake was van reële gevaarzetting. Hieruit volgt echter niet volgens de Raad van State, zoals de huurder betoogde, dat het dagelijks bestuur niet bevoegd was teneinde tot spoedeisende bestuursdwang over te gaan, omdat
volgens de Raad van State die procedure enkel zag op de vraag of de tekortkoming van huurder ernstig genoeg was om tot ontbinding van de huurovereenkomst over te gaan en niet op de vraag of het dagelijkse bestuur spoedeisende bestuursdwang toe heeft kunnen passen. Zo kunnen twee procedures geheel andere uitkomsten hebben en is het van belang goed te bezien wat de grondslag van de vordering is.
