24 augustus 2017

Cartoonisten moeten betalen voor teruggave van aan failliet stripmuseum uitgeleende werken

Door Christiaan Mensink

Onder voorwaarden mag u het dragen van een hoofddoek op de werkvloer verbieden, zo heeft het Europees Hof van Justitie geoordeeld. De neutrale uitstraling van de medewerker moet dan wel noodzakelijk zijn voor uw organisatie.

De collectie van het museum bestond voor een groot deel uit geleende werken, die door cartoonisten en andere kunstenaars in bruikleen waren. Deze week kwam het bericht in het nieuws dat de striptekenaars hun eigendommen alleen mogen terughalen, als zij aan de curator een vergoeding van € 75,- betalen. De striptekenaars hebben hierover geklaagd bij de rechtbank.

Mag de curator van mij een vergoeding verlangen, als ik mijn eigen spullen wil ophalen?

Het verzoek van de curator om een vergoeding voor het teruggeven van spullen aan de rechtmatige eigenaar, is gebruikelijk. Begin 2016 vroegen de curatoren van V&D leveranciers met een eigendomsvoorbehoud om een vergoeding als zij hun spullen wilden ophalen. Dit leidde zelfs tot Kamervragen.

Over de vraag of het vragen van een vergoeding gerechtvaardigd is, verschillen de meningen. De publieke opvatting is dat curatoren met het vragen van een vergoeding over de rug van toch al gedupeerde schuldeisers hun eigen salaris willen bekostigen. De meeste curatoren zijn van oordeel dat het controleren van eigendomsclaims en het uitleveren van zaken aan individuele partijen geen handelingen zijn die ten goede komen aan het geheel van gezamenlijke crediteuren. De kosten voor uitlevering van eigendommen moeten daarom voor rekening komen van degene die daar voordeel van heeft – de eigenaar – en niet ten laste van de overige schuldeisers.

Geldt mijn eigendomsrecht dan niet bij een faillissement?

Eigendom is het meest omvattende recht dat je kunt hebben op een zaak. De eigenaar hoeft zich van het faillissement van de partij waar zijn eigendom aanwezig is, dus in beginsel niets aan te trekken. Zijn eigendom valt niet in de failliete boedel. De eigenaar kan zijn eigendommen van eenieder opeisen. Dus ook van een faillissementscurator. Dit betekent dat hij de spullen moet ophalen: de curator hoeft de spullen niet zelf te bezorgen bij de eigenaar. De kosten voor het ophalen zijn voor rekening van de eigenaar die zijn spullen wil terugnemen.

Degene die een zaak van een ander onder zich heeft, is verplicht actief mee te werken aan teruggave. Anders gezegd, de curator is gehouden de eigenaar in de gelegenheid te stellen zijn spullen op te halen.

Is hier rechtspraak over?

Een curator moet tijd besteden, en soms kosten maken, om uit te zoeken wie de eigenaar is van specifieke zaken, deze klaar te zetten (demonteren?) en te laten afhalen. Het lijkt op het eerste gezicht onredelijk om deze kosten te laten betalen door de andere/gezamenlijke schuldeisers, als die kosten alleen ten behoeve van de eigenaar worden gemaakt. Dit is ook de lijn in de – beperkte – lagere rechtspraak van o.a. de rechtbanken Den Haag, Zwolle en Haarlem: de kosten die de curator maakt voor afgifte van eigendommen, dienen op grond van redelijkheid door de eigenaar zelf te worden vergoed. Die vergoeding moet redelijk zijn, bijvoorbeeld 3% of 7% van de waarde van de betreffende zaken.

Kan GMW advocaten iets voor mij doen?

Wij zijn er van overtuigd dat je niet zou moeten betalen om je eigen spullen terug te krijgen. Ook niet bij een faillissement. Het is de wettelijke taak van de curator de failliete boedel te beheren. Daar hoort bij dat de curator nagaat welke zaken eigendom van derden zijn, en dus buiten de boedel vallen. Ook moet de curator die eigenaren ten minste de gelegenheid geven hun eigen zaken af te halen zonder daarvoor te betalen. Dit is de wettelijke plicht van eenieder die spullen van een ander onder zich heeft, en er is geen reden om hier bij een faillissement anders over te denken dan buiten een faillissement. De curator kan hierbij praktisch blijven, door bijvoorbeeld op een vaste middag alle eigenaren hun eigendommen te laten afhalen. Wil de eigenaar op een ander moment komen, dan kan een kostenvergoeding worden gevraagd.

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

4 februari 2026

Volmacht aan een bank geven: wat houdt dit in?

Inmiddels is het standaard dat de bank aan haar klant bij het aangaan van een financieringsovereenkomst een volmacht vraagt. Maar waarom doet een bank dat en op basis waarvan? In deze blog ga ik in op deze vragen en de implicaties voor klanten van de bank.

Lees meer

Lees meer over

3 februari 2026

Verrekening en faillissement: wat mag wél en wat niet?  

Verrekening is een juridisch middel waarbij twee partijen die elkaar iets verschuldigd zijn, hun vorderingen en schulden tegen elkaar kunnen wegstrepen. Dit is in een gewone handelsrelatie in beginsel geen probleem. Zodra er sprake is van een faillissement, gelden er echter andere spelregels.

Lees meer

Lees meer over

20 januari 2026

De voorwaarden bij een bankgarantie tot opheffing van conservatoir beslag

Conservatoir beslag is een krachtig middel voor schuldeisers om hun verhaalspositie veilig te stellen voordat een rechter definitief over een vordering heeft geoordeeld. Voor de beslagene kan een beslag echter zeer ingrijpend zijn. De wet verplicht de beslaglegger daarom om het beslag op te heffen, als hij ‘voldoende zekerheid’ gesteld krijgt voor zijn vordering. Dat gebeurt meestal in de vorm van een bankgarantie. De vraag is wanneer zo’n bankgarantie voldoende is, en met name: wanneer moet zij uitkeerbaar zijn?

Lees meer

Lees meer over

19 januari 2026

Bestuurdersaansprakelijkheid: veel geroepen, moeilijk bewezen

Bestuurdersaansprakelijkheid klinkt dreigend. In de praktijk blijkt een claim van een curator echter moeilijk te winnen. De lat voor bestuurdersaansprakelijkheid ligt namelijk hoog. Het loont dus om kritisch naar deze aansprakelijkheidsvordering te kijken, en daartegen goed verweer te voeren.

Lees meer

Lees meer over

2 december 2025

Verpanding van vorderingen, heeft de pandhouder het laatste woord?

Banken vragen bij elke zakelijke financiering om verstrekking van zekerheidsrechten op activa van uw onderneming. Deze zekerheidsrechten willen zij van u krijgen zodat, in het geval dat u de financiering niet kan betalen, die in zekerheid gegeven activa te gelde kunnen worden gemaakt en de bank zich als schuldeiser met voorrang op andere schuldeisers, zich kan verhalen op de opbrengst.

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen