22 september 2015
De behoefte aan zekerheid voor de toekomst is groot bij scheidende echtgenoten. In hoeverre is die zekerheid na te streven bij alimentatieafspraken?
Kinderalimentatie kan in de toekomst altijd gewijzigd worden wanneer zich een wijziging van omstandigheden voordoet in de financiële positie van één van de ouders. Een dergelijke wijzigingsmogelijkheid is op voorhand niet uit te sluiten. Als ouders van uw kinderen blijft u sowieso levenslang met elkaar verbonden, maar ook in financieel opzicht is dat het geval zolang uw kinderen niet in eigen levensonderhoud voorzien. Wel kunnen ouders onder omstandigheden overeenkomen dat sommige situaties geen aanleiding zijn om de kinderalimentatie te wijzigen, maar dat ligt ingewikkeld. Absolute zekerheid over kinderalimentatie is er niet.
Ook een eenmaal vastgestelde partneralimentatie is aan wijziging onderhevig bij een wijziging in de financiële positie van één van de gewezen echtgenoten. Deze wijzigingsmogelijkheid kunnen zij eventueel aan banden leggen door een zogenaamd ‘niet-wijzigingsbeding’ overeen te komen (artikel 1:159 lid 3 BW). Een dergelijk beding is niet bij de rechter afdwingbaar maar kunnen gewezen echtgenoten wel in hun echtscheidingsconvenant opnemen. Slechts in heel uitzonderlijke omstandigheden kan dan in de toekomst wijziging van de partneralimentatie worden verzocht. Aan de ene kant levert dit een behoorlijke mate van zekerheid op, maar aan de andere kant is er geen flexibiliteit meer waardoor één van de gewezen echtgenoten, meestal de alimentatiebetaler, in de problemen kan raken. Zelfs bij een behoorlijke teruggang in inkomen kan het zo zijn dat de alimentatiebetaler als gevolg van een niet-wijzigingsbeding geen verlaging van de alimentatie kan vragen. Een niet-wijzigingsbeding is niet 100% waterdicht. Er is een escape. In heel extreme omstandigheden kan het beding doorbroken worden.
In Hof ’s-Hertogenbosch 23 juli 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:2810 hadden gewezen echtgenoten het niet-wijzigingsbeding zo ingericht dat zelfs in extreme omstandigheden geen wijziging meer kon worden gevraagd. Volgens het hof kan dat niet. De alimentatiebetaler moet de mogelijkheid houden wijziging te vragen van de alimentatie wanneer hij op ‘grond van een zo ingrijpende wijziging van de omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet langer aan het niet-wijzigingsbeding mag worden gehouden’. De escape die het niet-wijzigingsbeding biedt, kan dus niet worden uitgesloten.
De behoefte aan zekerheid is begrijpelijk. Gewezen echtelieden willen het liefst niets meer met elkaar te maken hebben, laat staan dat zij door hun ex worden beperkt in de keuzes die zij in het leven willen maken. De meesten willen daarom alvast bij scheiding afspraken maken voor alle scenario’s die zich mogelijk kunnen gaan voordoen. Dat is ondoenlijk. In de praktijk pakt het altijd weer anders uit. Zekerheid versus flexibiliteit blijft een lastige discussie. Als u een niet-wijzigingsbeding overweegt: zint eer ge begint! Dat geldt zeker voor de alimentatiebetaler.
