Mandeligheid van een gemeenschappelijke muur

28 maart 2024

Mandeligheid van een gemeenschappelijke muur

Door Zoë Ris

Mandeligheid van een gemeenschappelijke muur is niet zelden een punt van discussie tussen buren: is de schutting tussen twee tuinen gemeenschappelijk eigendom? Zo ja, mag de ene buurman dan (mede) op kosten van de andere buurman onderhoud uitvoeren of de schutting zelfs geheel vervangen?

Voor mandelige zaken gelden specifieke regels. In dit artikel ga ik nader in op de totstandkoming van mandeligheid en de rechten en verantwoordelijkheden van de gemeenschappelijke eigenaren.

Mandeligheid

De wet bepaalt dat een onroerende zaak mandelig is, wanneer deze behoort aan twee of meer perceeleigenaren, en bij notariële akte is vastgelegd dat de zaak een gemeenschappelijk nut dient (artikel 5:60 BW). Men kan denken aan een (scheids)muur tussen twee woningen, een schutting of heg tussen tuinen of een voetpad of brandgang tussen naburige percelen. Mandeligheid kan ontstaan op grond van de wet, of op grond van een rechtshandeling van de betrokken eigenaren.

Mandeligheid op grond van de wet

De wet bepaalt dat een scheidsmuur tussen twee woningen automatisch mandelig is (artikel 5:62 lid 2 BW). Een vrijstaande scheidsmuur, hek of heg (bijvoorbeeld tussen tuinen) is mandelig als de kadastrale erfgrens onder de muur door loopt (artikel 5:62 lid 1 BW). Is dit laatste niet het geval, dan staat de muur op privé grond en behoort het dus tot het (privé) eigendom van een perceeleigenaar.

Let wel, wanneer een vrijstaande muur, hek of heg lange tijd in afwijking van de kadastrale erfgrens op privé grond staat, kan de erfgrens door verjaring verschuiven. Voor meer informatie over verjaring van een erfgrens, wordt verwezen naar dit artikel.

Mandeligheid op grond van een rechtshandeling

Mandeligheid kan ook ontstaan op grond van een rechtshandeling. Twee of meer eigenaren kunnen bij notariële akte laten vastleggen dat een onroerende zaak gemeenschappelijk is. Men denke aan een voetpad of brandgang aan het einde van aangrenzende percelen. De gemeenschappelijke eigenaren kunnen dan in dezelfde akte afspraken maken over de rechten en verantwoordelijkheden van de gemeenschappelijke eigenaren.

Rechten en verantwoordelijkheden

Wat zegt de wet over de rechten en verantwoordelijkheden van gemeenschappelijke eigenaren? Zij bepaalt onder meer dat alle eigenaren gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en reparatie van de mandelige zaak, en dat de kosten daarvan voor gemeenschappelijke rekening komen (artikel 5:65 BW).

Een gemeenschappelijke eigenaar mag daarnaast geen wijzigingen aanbrengen aan de mandelige zaak, zonder toestemming van de andere eigena(a)r(en). Een schutting mag dus niet zonder toestemming van de andere eigena(a)r(en) worden verplaatst of vervangen worden. Een gemeenschappelijke eigenaar mag wel tegen de mandelige zaak aanbouwen of er balken of andere werken op aanbrengen. Voorwaarde is wel dat dit gebeurt tot maximaal de helft van de mandelige zaak, en dat hierdoor geen nadeel wordt toegebracht aan de mandelige zaak en de daaraan reeds verbonden werken (artikel 5:67 lid 1 BW).

Conclusie

Het komt vaak voor dat tussen buren een discussie ontstaat over de mandeligheid van een zaak. Bijvoorbeeld in het geval een buurman een schutting – op eigen kosten – heeft geplaatst, op de erfgrens. Wordt de andere buurman dan mede-eigenaar? Of wanneer de schutting op gezamenlijke kosten wordt geplaatst, maar op het perceel van één van hen. Wie is dan eigenaar?

Meer informatie?

Mandeligheid kan een complex juridisch vraagstuk zijn. Het is van belang dat u weet wat uw rechten en verantwoordelijkheden zijn. Wilt u meer weten over mandeligheid of heeft u een geschil met uw buurman over de juridische gevolgen daarvan? Neem dan contact met mij op.

Gerelateerde blogs

Vorige slide
Volgende slide

31 maart 2026

Waarop letten bij de Leegstandwet?

Door de opkomst van thuiswerken, is er minder vraag naar kantoorruimte. Daarnaast zijn er complexen die niet meer voldoen aan de veranderende eisen en de eisen van functieveranderingen.

Lees meer

Lees meer over

26 maart 2026

In verzet tegen een verstekvonnis; waar moet u rekening mee houden?        

Wanneer een gedaagde partij in een gerechtelijke procedure niet bij de rechtbank verschijnt of geen verweer voert, wordt hij door de rechter bij verstek veroordeeld. Een rechter wijst de vordering in dat geval toe indien de juiste termijnen en formaliteiten zijn gevolgd en de vordering niet onrechtmatig of ongegrond lijkt (art. 139 Rv). Maar wat kunt u als gedaagde nog doen tegen deze uitspraak, en waar moet u rekening mee houden? U leest er meer over in deze blog.

Lees meer

Lees meer over

10 maart 2026

Wijzigingen in Huisvestingsverordening Den Haag: woningsplitsing en hospita-verhuur

De gemeente Den Haag heeft haar regelgeving aangepast met het oog op het creëren van meer woonruimte zonder nieuwbouw, maar mét behoud van de leefbaarheid. Per 1 april 2026 gelden o.a. de volgende wijzigingen in de Huisvestingsverordening Den Haag.

Lees meer

Lees meer over

25 februari 2026

Verjaring erfgrens

Heeft u al langer dan 20 jaar, zonder protest, een stuk grond van de buurman in uw bezit? Mogelijk is de grond door verjaring uw eigendom geworden. Het bezitsvereiste is hierbij doorslaggevend. Maar wat verstaat men precies onder het juridische begrip ‘bezit’? En als u de eigendom van uw stuk grond heeft verloren op grond van verjaring, wat kunt u dan doen?

Lees meer

Lees meer over

9 februari 2026

De rechten van het kind bij ontruiming van een woning

Op 28 november 2025 heeft de Hoge Raad prejudiciële vragen beantwoord over de rol van de rechten van het kind bij een vordering tot ontruiming van een huurwoning. Dit artikel behandelt de aanleiding voor deze vragen, de kernoverwegingen van de Hoge Raad en de gevolgen voor de (rechts)praktijk.

Lees meer

Lees meer over
Alle artikelen