31 januari 2023

Juryrechtspraak

Door Raymond de Mooij

In civiele zaken duurt een rechtszaak makkelijk een jaar, maar twee of drie jaar komt ook voor. Kantoorgenoten van mij hebben procedures lopen die inclusief hoger beroep al meer dan tien jaar in beslag nemen.

Wanneer alle stukken zijn uitgewisseld en de pleidooien zijn gehouden, wordt een datum voor een uitspraak bepaald. Maar tot frustratie van de betrokkenen wordt zo’n uitspraak regelmatig ‘aangehouden’. Partijen kunnen soms rustig een jaar op een vonnis moeten wachten. Niet zelden krijgen cliënten door het enkele tijdsverloop van een procedure psychische problemen: er hangt jarenlang een zwaard van Damocles boven hun hoofd.

De rechterlijke macht kan weinig aan het trage verloop van gerechtelijke procedures doen, wijst een recent onderzoek uit. De meeste rechters werken structureel over. Om dat probleem op te vangen zouden er 800 ‘verse’ rechters moeten worden aangetrokken. Die zijn er niet. Het zijn de gevolgen van de tijdens het kabinet-Rutte II ingezette bezuinigingen op de rechtspraak.
Zou de zogenaamde ‘lekenrechtspraak’ een oplossing zijn voor het personeelstekort? Niet-juristen vellen bij conflicten dan een oordeel.

Lokale ondernemers of bankiers

Laatst sprak ik een gepensioneerde advocaat die een aantal jaren voor een Nederlands advocatenkantoor in Frankrijk had gewerkt. Tot mijn verbazing vertelde hij: “Ik moest op een heel andere manier leren pleiten. De rechters die de handelszaken behandelden waren meestal geen juristen, maar lokale ondernemers of bankiers. Dan moet je niet met technisch-juridische verhalen aankomen, want die begrijpen ze niet.”In bijvoorbeeld België, Engeland, Spanje, Frankrijk en Italië is juryrechtspraak gebruikelijk. Dat wil zeggen dat burgers verplicht worden om zitting te nemen in een jury en recht te spreken.

In december vorig jaar is in België het proces begonnen tegen tien verdachten van de terreuraanslagen in Brussel in 2016. Recht wordt gesproken door het ‘hof van assisen’, een twaalfkoppige volksjury. De federaal procureur van het Belgische OM meent dat de assisenrechtspraak moet worden afgeschaft. Op vragen van een NRC-journalist antwoordt hij: “Als je een zware chirurgische ingreep moet laten uitvoeren, geef je ook niet zomaar een scalpel aan twaalf mensen die je toevallig op straat bent tegengekomen.”

Juryrechtspraak in Nederland?

In ons land denkt men er in het algemeen ook zo zover. Angst bestaat ook voor de invloed van de media en verhalen van gladde advocaten. Juryleden zouden zich bij hun oordeel zomaar op het verkeerde been kunnen laten zetten. Voorlopig is juryrechtspraak dus geen oplossing voor het personeelstekort in Nederland. Maar wat niet is, kan nog komen.

Meer informatie

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem bij juridische vragen direct contact met ons op.

De column “Juryrechtspraak” is geschreven voor Den Haag Centraal. Raymond de Mooij schrijft hier maandelijks over wat hij meemaakt in zijn praktijk.

Raymond de Mooij

Raymond de Mooij

Advocaat/partner

Raymond de Mooij is één van de grondleggers van GMW advocaten.

Gerelateerde blogs

13 februari 2024

Wat kan een verhuurder doen tegen bestuursdwang?

Onlangs zijn er zes belangrijke uitspraken gepubliceerd door de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State, waarin duidelijk wordt gemaakt wanneer bestuursdwang tegen een verhuurder mogelijk is.

Lees meer

4 januari 2024

Opschorting huurgenot door verhuurder naar aanleiding van betalingsachterstand?

Kort voor de feestdagen is een tweetal interessante conclusies van advocaat-generaal Valk gepubliceerd.

Lees meer

28 november 2023

Huurprijsherziening bedrijfsruimte

Een van de belangrijkste onderdelen van een huurovereenkomst is de huurprijs. Na verloop van tijd kan het zo zijn dat de huurprijs niet meer marktconform is.

Lees meer