6 juni 2023
In Amerika is een ‘robot lawyer’ op de markt gebracht. Een app met juridische informatie die het inschakelen van een advocaat overbodig zou maken. ‘Fight corporations’, ‘find hidden money’, ‘beat bureaucracy’. Dat is wat de robot kan en wil. ‘Sue everybody,’ is het dringende advies.
Waarschijnlijk zal er in de Nederlandse advocatuur lacherig over gedaan worden. In 2015 werd de beroepsgroep opgeschrikt door de introductie van supercomputer ‘Watson’, een systeem van IBM dat kunstmatige intelligentie verbindt met juridische data en natuurlijke taalverwerking. Na de eerste alarmerende berichten over de kwetsbare concurrentiepositie van advocaten, is er niet veel meer van Watson vernomen.
Toch zal de steeds verder oprukkende ‘artificial intelligence’ zijn weerslag hebben op de juridische wereld en is onderschatting misplaatst. Een recent onderzoek door een gerenommeerd medisch vakblad wees uit dat patiënten de antwoorden van de robot ChatGPT in 79 procent van de gevallen beter vonden dan die van artsen. De chatbox was ook empatischer, was het harde oordeel. Kunstmatige intelligentie zal in de toekomst ook in de oorlogsvoering niet meer weg te denken zijn, waarschuwt emeritus-hoogleraar Ko Colijn. De ‘killer robot’ bijvoorbeeld – een drone die autonoom doelen uitzoekt en vernietigt – zal zijn intrede doen. De algoritmen bepalen wie er wordt aangevallen, menselijke controle zal ontbreken. In de muziek heeft kunstmatige intelligentie eveneens zijn intrede gedaan. Een robot maakte een nummer van rapper Drake en zanger The Weeknd zonder dat de artiesten daarbij zelf betrokken waren.
Artifical intelligence zal ook aan de deur van de advocatuur niet voorbijgaan. Voer een casus in en ChatGPT en aanverwante chatbots zullen met een uitstekend juridisch advies komen, in keurig jargon verwoord. Rechters zullen soms moeten oordelen in zaken die gebaseerd zijn op fake news en gemanipuleerd beeld- en geluidsmateriaal. Zij krijgen processtukken onder ogen die (deels) door een robot zijn geschreven. Ga er maar aan staan.
Betekent de robotadvocaat het einde van de advocatuur? Die kans is klein. Iedere zaak is anders. Omstandigheden zullen steeds verschillen. Dus zullen er altijd advocaten nodig zijn die deze verschillen voor het voetlicht brengen en daaraan (door hun cliënten gewenste) consequenties verbinden. Maar dat de juridische wereld voor grote veranderingen staat en de spelers in die markt moeten meebewegen om te overleven, dat staat wel vast.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem bij juridische vragen direct contact met ons op.
De column “robotadvocaat” is geschreven voor Den Haag Centraal. Raymond de Mooij schreef hier maandelijks over wat hij meemaakte in zijn praktijk.
