21 oktober 2024
Ongetrouwd samenleven zonder een samenlevingscontract (“informeel samenleven”) is steeds gebruikelijker in Nederland.
Veel stellen kiezen ervoor om samen te wonen zonder te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Is dat wel zo verstandig? Wat zijn de gevolgen van deze keuze? In dit artikel duiken we dieper in de juridische aspecten van informeel samenwonen en de risico’s die daarmee gepaard gaan.
Het lijkt misschien aantrekkelijk om zonder contract samen te wonen. Is dat het ook? U kunt er immers voor kiezen om een samenlevingscontract op te stellen, te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. En wat als u geen van deze opties kiest? Wat gebeurt er met de eventuele kinderen die u samen heeft met uw partner of de investeringen die u heeft gedaan in uw partners huis, de spullen die in uw partners huis staan, of wat gebeurt er als uw samenlevende partner komt te overlijden?
Wanneer u samenwoont zonder samenlevingsovereenkomst, zijn er geen specifieke wettelijke regels die uw relatie regelen. Dit betekent dat u en uw partner geen automatisch recht hebben op (een deel van) elkaars vermogen of inkomen bij beëindiging van de relatie of bij overlijden van een van beide partners. Dit kan leiden tot complicaties, vooral als er kinderen in het spel zijn. Als samenwonenden heb je, zonder dat daarover afspraken zijn gemaakt, geen rechten en plichten ten opzichte van elkaar.
De partner die niet de biologische moeder is, wordt niet automatisch de juridische ouder van het kind. Deze partner kan het kind alleen erkennen met toestemming van de moeder. Indien die toestemming ontbreekt, zal een procedure bij de rechtbank moeten worden gestart.
Bij het uit elkaar gaan hebben informele samenwoners geen recht op partneralimentatie. Dit kan financieel belastend zijn indien één van de partners tijdens de relatie financieel afhankelijk is (geweest) van de ander. Het is raadzaam om dit in overweging te nemen voordat u besluit om zonder contract samen te wonen.
Een ander belangrijk aspect is het erfrecht. Als uw partner komt te overlijden, bent u niet automatisch wettelijk erfgenaam. Indien u woonachtig bent in de woning van uw partner, kan dat bijvoorbeeld betekenen dat u de woning moet verlaten.
Bij informeel samenwonen is er geen sprake van een gemeenschap van goederen. Dit betekent dat de bezittingen van u en uw partner niet automatisch gezamenlijk eigendom worden. Positief is wel dat u niet automatisch verantwoordelijk bent voor de schulden van uw partner.
Jan en Lisa wonen al vijf jaar samen zonder samenlevingscontract. Zij hebben ook geen testament opgesteld. Als Lisa plotseling komt te overlijden, staat Jan met lege handen, zonder recht op haar eventuele erfenis.
Een ander voorbeeld. Marc en Sophie hebben samen een huis gekocht. Marc investeert met privégeld de verbouwing van de badkamer. Bij het uit elkaar gaan wil Marc de helft van zijn investering terug. Zonder afspraken lukt dat niet. Er is geen specifiek wettelijk kader waarop Marc in dit geval kan terugvallen. Wat kan leiden tot een juridisch conflict dat jaren kan duren.
Informeel samenwonen kan aantrekkelijk lijken. Houd er dan wel rekening mee dat het juridische implicaties kan opleveren. Het ontbreken van een samenlevingscontract of huwelijk kan leiden tot financiële problemen. Het is daarom vaak raadzaam om een samenlevingscontract op te stellen om uw beider rechten en plichten vast te leggen. Dit kan veel problemen in de toekomst voorkomen.
Heeft u vragen over ongetrouwd samenwonen? Wij adviseren u graag over de juridische mogelijkheden, neem vrijblijvend contact met ons op.
