9 maart 2021
Op dinsdag 16 februari belde ik met een cliënt. Hij wilde een procedure beginnen tegen de gemeente Den Haag. “Bedenk goed waaraan je begint,” vertelde ik hem. “Een procedure tegen de gemeente of de staat win je vrijwel nooit.
Ik heb het idee dat rechters in dat soort zaken meestal de veilige weg kiezen. Als je al succes hebt en een besluit wordt door de rechter vernietigd, dan volgt er meestal een nieuw, aangepast besluit van het orgaan. En trek je uiteindelijk toch aan het kortste eind.” De verbinding was nog niet verbroken of mijn woorden werden gelogenstraft. Breaking news! Kortgedingrechter mr. Hoekstra-van Vliet had naar aanleiding van een vordering van Willem Engel (actiegroep Viruswaarheid) een streep door de bekritiseerde avondklok gehaald en dus juist niet de veilige weg gekozen. Rutte, Grapperhaus, het Outbreak Managment Team en Willem Engel zelf, iedereen was compleet verrast. Vervolgens ontrolde zich een scenario dat je in de dagelijkse juridische praktijk zelden ziet. De staat vroeg om een zogenaamd spoedappèl. Een dergelijk verzoek wordt niet vaak gehonoreerd, maar nu onmiddellijk. Bovendien werd binnen de kaders van dat spoedappèl om schorsing van de uitvoering van het eerdere kort geding vonnis gevraagd en wat bleek: de rechters van het hof Den Haag hadden diezelfde avond nog een gaatje in hun agenda gevonden om die vordering te behandelen. Onder leiding van de standvastige voorzitter mr. Tan-de Sonnaville ontspon zich een juridisch spektakel. Een schreeuwende Willem Engel, een wrakingsverzoek, de wrakingskamer die gelukkig al klaarzat om het verzoek af te wijzen, en als klap op de vuurpijl de entree van professor Jaap van Dissel. Hij kreeg onaangekondigd een podium om inhoudelijke wetenschappelijke punten te bepleiten, terwijl de procedure ging over een technisch-juridisch onderwerp.
Ondertussen schoven in de praatprogramma’s de ‘usual suspects’ aan: strafadvocaten en misdaadjournalisten, niet gehinderd door enige kennis van de materie. Ze keken geleerd, trokken hun zuinige mondjes en ontweken inhoudelijke vragen.
Nadat het hof Den Haag de schorsing van de uitvoerbaarheid van het kortgedingvonnis had bevolen, was het vervolg enigszins voorspelbaar. In allerijl werd een spoedwet in elkaar geflanst om de avondklok alsnog te legitimeren. Een week later vernietigde het hof Den Haag het eerdere kortgedingvonnis van de rechtbank. En zo bleef alles zoals het was. De avondklok tikte rustig door en Willem Engel trok toch aan het kortste eind.
Deze column is geschreven voor Den Haag Centraal, waarin Raymond de Mooij maandelijks schrijft over wat hij meemaakt in zijn praktijk.
