Uiterlijk op 1 januari 2028 moet de Nederlandse wet hieraan zijn aangepast. De positie van de EOR wordt daarmee sterker. Er komen nieuwe regels rond informatie en raadpleging, maar ook ten aanzien van handhaving en vertrouwelijkheid. Die regels werpen nu al hun schaduw vooruit, bijvoorbeeld als een EOR-overeenkomst binnenkort afloopt en de onderneming en de EOR over een nieuwe EOR-overeenkomst moeten gaan onderhandelen.
Tijdige informatieverstrekking en raadpleging EOR
Een belangrijk uitgangspunt van de wet is dat raadpleging van de EOR niet slechts een formeel moment aan het einde van een besluitvormingsproces mag zijn. De EOR moet op een zodanig moment worden geïnformeerd en geraadpleegd dat nog daadwerkelijk invloed mogelijk is op een voorgenomen grensoverschrijdende maatregel. De nieuwe regels benadrukken dit belang, zodat de EOR tijdig, volledig en passende informatie krijgt. Ook heeft de EOR recht op een schriftelijk gemotiveerde reactie van de onderneming. Het advies van de EOR is en blijft niet bindend voor de ondernemer.
Uitbreiding reikwijdte transnationale aangelegenheid
De nieuwe regels moeten ook meer houvast geven bij de vraag wanneer een onderwerp grensoverschrijdend is. Juist hierover bestaat in de praktijk vaak discussie. Binnen het toepassingsbereik van de nieuwe richtlijn en WEOR vallen voorgenomen besluiten die wezenlijke invloed hebben op werknemers in meer dan één EU-lidstaat, of voorgenomen besluiten die op zich maar zien op één lidstaat maar feitelijk gevolgen hebben in meerdere lidstaten. Bij de sluiting van een vestiging in land A, waarbij in land A ontslagen vallen, en de productie naar land B gaat, is sprake van een transnationale kwestie. De verwachting is dat in meer gevallen dan nu, de EOR door de ondernemer moet worden geïnformeerd of met de EOR moet worden overlegd.
Striktere regels opleggen geheimhouding
De nieuwe richtlijn en wet voorzien in striktere regels voor het door een ondernemer verstrekken van informatie onder geheimhouding of bij weigering informatie te verstrekken. Met een beroep op de definitie van “bedrijfsgeheim” in de zin van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb) kan de ondernemer aan de EOR informatie onder geheimhouding verstrekken. Buiten die gevallen kunnen EOR en ondernemer afspraken maken, in de overeenkomst of per geval, over geheimhouding. En informatie die volgens de ondernemer zelfs met inachtneming van strikte geheimhouding tot serieuze schade voor de onderneming zou kunnen leiden, hoeft de ondernemer “überhaupt” niet aan de EOR te verstrekken. Maar de drempel is hoog, dit vergt goede motivering en bijvoorbeeld enkel koersgevoelige informatie is geen reden voor de ondernemer om helemaal geen informatie aan de OR te verstrekken. Ook moet de ondernemer voortaan aangeven voor welke periode de geheimhouding geldt.
Ingrijpen Ondernemingskamer op verzoek EOR
Nieuw is straks dat de Ondernemingskamer (OK) op verzoek van de EOR juist over die geheimhouding en ook over het proces van informatie en consultatie, ingrijpende beslisseingen kan gaan nemen. Als de EOR namelijk van mening is dat de ondernemer verdergaande restricties qua openbaarmaking van informatie aan de EOR hanteert dan mag volgens de nieuwe wet, dan kan de EOR zich tot de Ondernemingskamer wenden. Die kan bijvoorbeeld de geheimhouding opheffen of de ondernemer alsnog verplichten informatie te verstrekken en/of de ondernemer veroordelen om een besluit of de gevolgen ervan in te trekken en ongedaan te maken. Weigert de ondernemer gevolg te geven aan de uitspraak van de OK dan geldt dat in de nabije komst als een economisch delict in de zin van de WED, wat kan leiden tot een boete van € 110.000. Maar als de procedureregels door de ondernemer wel goed zijn gevolgd, dan kan ook straks de OK niet op verzoek van de EOR in de besluitvorming ingrijpen.
Verder: gelijke M/V-verdeling in EOR en vergoeding kosten EOR
Verder komt er in de wet een streefdoel voor de genderbalans binnen de EOR. Minimaal 40% mannen en 40% vrouwen. Ook bepalen de nieuwe richtlijn en wet dat alle redelijke kosten van de EOR, zoals voor deskundigen en juridisch advies, voor rekening komen van de ondernemer. Dat geldt ook voor kosten voor cursus en training van de leden van de EOR.
Inventariseer interne processen en EOR-overeenkomst
Per zomer 2026 is de Nederlandse regering bezig met het proces van implementatie van de richtlijn in de Nederlandse WEOR. Uiterlijk 2 januari 2029 moeten bestaande EOR-overeenkomsten zijn aangepast aan de nieuwe regels. Vooruitlopend daarop kunnen EOR en ondernemer nu al besluiten om (af)lopende EOR-overeenkomsten aan de aankomende regels aan te passen. In ieder geval moet daarbij aandacht worden besteed aan:
- de nieuwe definitie van grensoverschrijdende aangelegenheden;
- de duidelijker regels over het informatie- en consultatieproces;
striktere regels over verstrekken van informatie onder geheimhouding;
- bepalingen over vergoeding van kosten voor deskundigen en training.
Het is dus verstandig voor de multinationele onderneming en EOR om de komende tijd al de bestaande EOR-overeenkomst tegen het licht te (laten) houden en aan te passen aan de komende nieuwe wetgeving. Heeft u vragen over dit onderwerp? Neem gerust contact met mij op.
